Üretime Ara Verme ve Sıkı Takip Dönemi Başlıyor
Tarım ve Orman Bakanlığı, su ürünleri sektöründe sürdürülebilirliği ve kaynakların etkin kullanımını artırmak amacıyla köklü bir mevzuat değişikliğine gitti. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren "Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik", üreticilere yeni haklar tanırken, atıl kalan ve kapasitesinin altında üretim yapan tesislere yönelik denetimleri de üst seviyeye çıkarıyor.
Üreticiye Gerekçeli "Mola" Hakkı ve İptal Riski
Yeni düzenlemeyle birlikte, çeşitli operasyonel veya ekonomik gerekçelerle faaliyetlerine geçici olarak ara vermek isteyen su ürünleri müteşebbislerine yasal bir koridor açıldı. Üreticiler, haklı gerekçelerini içeren bir dilekçe ile Bakanlığın il müdürlüklerine başvurarak üretime ara verme talebinde bulunabilecek.
Bakanlık merkez teşkilatının onay vermesi durumunda, üreticiye ilk etapta 1 yıl süre tanınacak. Bu sürenin yetersiz kalması halinde, talep üzerine bir defaya mahsus olmak üzere 1 yıl daha ek süre verilebilecek. Ancak su kira sözleşmesi süresince yalnızca bir kez kullanılabilen bu mola hakkının sonunda üretime dönmeyen işletmelerin su ürünleri yetiştiricilik belgeleri tamamen iptal edilecek. Su kaynağının kuruması ya da yetersiz kalması durumunda ise bu cezai yaptırım uygulanmayacak. Doğal afet, yangın ve salgın gibi mücbir sebeplerde ara verme süreleri doğrudan Bakanlık tarafından esnetilebilecek.
Yatırıma Başlamayanın Projesi Rafa Kalkacak
Sektördeki en dikkat çekici değişikliklerden biri de yatırım süreçlerinin hızlandırılmasına yönelik oldu. Yapılan son su veya arazi kira sözleşmesinin başlangıç tarihinden itibaren 18 ay geçmesine rağmen su ürünleri yetiştiricilik belgesini almayan müteşebbislerin projeleri iptal edilecek. Proje iptalleri, onay makamına göre il müdürlükleri ya da Bakanlık merkez teşkilatı tarafından gerçekleştirilecek.
Kapasite Altı Kalana Alan Daraltması
Denizlerde ve baraj göllerinde ağ kafes yöntemiyle üretim yapan tesislere yönelik denetim kriterleri de ağırlaştırıldı. Üç yıllık periyotlar halinde yapılacak incelemelerde, onaylı proje kapasitesinin yüzde 75'inin altında üretim yaptığı tespit edilen tesislerin kapasiteleri ve kendilerine tahsis edilen su alanları küçültülecek.
Denetim raporları, nakil belgeleri ve dijital izleme sistemleri verilerine dayanarak yapılacak bu kısıtlama, il müdürlüklerinin teklifiyle merkez teşkilatınca onaylanacak. Kararın tebliğ edilmesinin ardından üreticinin 3 ay içinde yeni kapasiteye uygun revize projesini hazırlatıp onaylatması zorunlu olacak. Ayrıca devir işlemlerinde, devralan kişi adına 60 gün içinde yeni belgenin düzenlenmesi gerekecek; aksi takdirde proje iptal sürecine girecek.
Teknik Personel Kriterleri Esnetildi, İstihdam Genişletildi
Sektörün nitelikli iş gücü ihtiyacını karşılamak adına istihdam şartlarında da güncellemeye gidildi. Tesis ve kuluçkahanelerde, kapasite durumlarına göre su ürünleri alanında en az 4 yıllık fakülte mezunu olanlar ya da kamuda bu alanda en az 5 yıl mesai harcamış kişiler teknik personel olarak çalıştırılabilecek. Öte yandan, kuluçkahaneler için geçmişte uygulanan "kapasiteye bakılmaksızın en az bir teknik personel ve sorumlu müdür bulundurma" zorunluluğu ise tamamen kaldırılarak işletmelerin üzerindeki bürokratik yük hafifletildi.
