Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik riskler ve arz zincirindeki tıkanıklıklar nedeniyle hareketli bir dönemden geçiyor. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), son yayımladığı "Kısa Dönem Enerji Görünümü" raporunda ham petrol fiyatlarına yönelik beklentilerini art arda dördüncü ayda da yukarı yönlü revize etti.
Dünya genelinde referans gösterilen Brent türü ham petrolün varil fiyatı, geride kalan ekim ayında eylüle kıyasla 10 dolarlık sıçrama göstererek ortalama 124 dolar seviyesine ulaştı. Enflasyon etkisinden arındırılmış piyasa verileri incelendiğinde bu rakam, Temmuz 2022'den bu yana kaydedilen en yüksek ortalama fiyat olarak kayıtlara geçti.
Arz Daralması ve Lojistik Hatlardaki Tıkanıklık Fiyatları Körükledi
EIA değerlendirmesinde, piyasayı yukarı iten ana dinamiklerin başında küresel petrol rezervlerindeki hızlı erime ve lojistik hatlardaki riskler geliyor. Basra Körfezi hattında tankerlere yönelik gerçekleşen saldırılar, deniz taşımacılığındaki kapasite yetersizliği ve fırlayan navlun maliyetleri doğrudan arz sıkışıklığı yarattı.
Yaşanan bu daralmanın ardından spot piyasalardaki seyrin yılın kalan bölümünde de güçlü kalması ve Brent petrolün ortalama 100 dolar bandında tutunması öngörülüyor. Yapılan son revizyonla birlikte:
Brent Petrol: Bu yıl için ortalama varil fiyatı beklentisi 96,32 dolardan 97,44 dolara yükseltildi. 2027 projeksiyonu ise 83,74 dolardan 85,78 dolara çekildi.
Batı Teksas (WTI) Petrolü: Bu yıla ilişkin varil başı ortalama tahmin 88,21 dolardan 88,29 dolara, 2027 tahmini ise 79,74 dolardan 80,54 dolara çıkarıldı.
2027 Projeksiyonu: Stok Artışıyla Kademeli Rahatlama Gelebilir
Kurum, kısa vadeli tahminlerini yükseltmesine karşın orta vadede piyasanın yeniden dengelenmesini bekliyor. Yılın üçüncü çeyreğinde günlük 1,2 milyon varil eriyen küresel stokların, son çeyrekten itibaren toparlanma eğilimine gireceği hesaplanıyor.
Analizlere göre, 2027'nin ilk yarısında küresel stokların günlük ortalama 3,5 milyon varil artış kaydetmesi durumunda,Brent petrolün varil fiyatı yılın ikinci çeyreğinde 90 dolar eşiğinin altına inebilir. Orta Doğu'daki üreticilerin (İran hariç) 2027 ortasına kadar kriz öncesi seviyelere dönmesi ve stokların güçlenmesiyle fiyatların 2027'nin son çeyreğinde ortalama 77 dolara kadar gevşemesi bekleniyor.
ABD Üretiminde Tarihi Rekor Hazırlığı
Küresel petrol arzının, Orta Doğu'daki üretim aksaklıklarının etkisiyle bu yılı yıllık bazda günlük 4,6 milyon varil kayıpla kapatacağı, ancak 2027'de 6,7 milyon varillik güçlü bir geri dönüşe imza atacağı tahmin ediliyor. Toplam küresel sıvı yakıt üretiminin 2027'de günlük 108 milyon 400 bin varile çıkması öngörülüyor.
Bu süreçte küresel açığın dengelenmesinde ABD üretimi kilit rol oynayacak. ABD'nin günlük ham petrol üretiminin bu yıl 13 milyon 860 bin varile, gelecek yıl ise 14 milyon 300 bin varille tüm zamanların rekor seviyesine ulaşması bekleniyor. Orta Doğu'da çatışma kaynaklı üretim dışı kalan günlük kapasitenin de mayıs ayındaki 10,9 milyon varillik zirveden ekim itibarıyla 2,5 milyon varile inmesi, piyasalarda kademeli normalleşme beklentilerini güçlendiriyor.
