Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu'nun 10 Eylül'deki toplantısına ilişkin özet yayımlandı. Toplantıda, jeopolitik gelişmelere bağlı belirsizliklerin enerji fiyatlarındaki yüksek ve dalgalı seyrin sürmesine yol açtığı belirtildi. Kurulun açıklamalarında, "Enerji arzı, tedarik zincirleri ve taşıma maliyetlerine ilişkin belirsizliklerin süresi ve boyutu, enerji fiyatlarının gelecekteki seyri açısından belirleyici olmaya devam edecektir" ifadesine yer verildi.
Tarım emtia fiyatlarındaki artış ve enflasyon riski
Özette ayrıca, tarım emtia fiyatlarındaki artışın olumsuz hava koşulları ve jeopolitik gelişmelerden kaynaklandığı vurgulandı. Bu durum, enflasyon beklentilerini yukarı yönde etkileyen bir risk unsuru olarak değerlendirildi. Orta Doğu ve Afrika ülkelerinde 2026 yılı için olumsuz büyüme görünümü sürdüğü ifade edilirken, 2027 yılında büyüme oranlarının toparlanması bekleniyor. Küresel büyüme endeksinin 2026 yılı için yüzde 1,6 ve 2027 yılı için ise yüzde 2,5 artacağı tahmin edilmektedir.
Küresel enflasyon ve risk faktörleri
Toplantıda, emtia fiyatlarındaki oynaklığın küresel enflasyon üzerindeki yukarı yönlü riskleri artırdığı aktarıldı. Merkez bankalarının bu riskleri göz önünde bulundurarak hareket ettiği vurgulandı. Ayrıca, El Nino gibi iklim olaylarına bağlı olumsuz hava koşullarının arz şoklarına yol açtığına dikkat çekildi. Gelişmekte olan ülke hisse senedi piyasalarından fon çıkışları devam ederken, portföy hareketleri üzerindeki aşağı yönlü riskler de sürmektedir.
İkinci çeyrek verileri incelendiğinde, inşaat dışındaki bütün sektörlerin büyümeye pozitif katkı sağladığı, hizmetler sektörünün büyümenin ana belirleyicisi olduğu belirtildi. Nihai yurt içi talep, yıllık büyümeye öncülük ederken, özel tüketim harcamalarındaki azalışın belirgin bir yavaşlama gösterdiği ifade edildi. Toplam yatırımların ise çeyreklik bazda değişmediği vurgulanarak, ihracatın arttığı, ithalatın gerilediği ve net ihracatın çeyreklik büyümeye pozitif katkı sağladığı kaydedildi.
Özetle, yakın dönemdeki jeopolitik gelişmelerin cari açık üzerindeki etkileri büyük ölçüde enerji fiyatlarındaki değişimlere bağlı olarak şekillenirken, mevsimsellikten arındırılmış tüketim malı ithalatının ikinci çeyrekte gerilediği, ancak temmuz-ağustos aylarında bir miktar yükseldiği belirtildi.
