Türkiye imalat sanayisinde üretim kapasitesi ekim ayında yükseliş ivmesini korudu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan İktisadi Yönelim Anketi sonuçlarına göre, sanayi genelindeki kapasite kullanımı hem aylık hem de yıllık bazda artış kaydetti.
Kapasite Kullanım Oranında İki Cephede de Yükseliş
TCMB verilerine göre, imalat sanayi genelinde mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranı (KKO-MA) ekimde bir önceki aya kıyasla 0,2 puanlık artışla yüzde 74,3 seviyesinde gerçekleşti.
Mevsimsel etkilerden arındırılmamış kapasite kullanım oranı (KKO) ise aynı dönemde 0,3 puanlık bir ivmeyle yüzde 74,5’e yükseldi. Geçen yılın aynı döneminde yüzde 74,2 olarak kaydedilen bu oran, reel sektördeki üretim hacminin yıllık bazda da güçlendiğine işaret etti.
Anket Verileri Nasıl Derlendi?
Veriler, imalat sanayisinde faaliyet gösteren 1965 imalatçı iş yerinin 1-14 Ekim tarihleri arasında İktisadi Yönelim Anketi’ne sunduğu yanıtların toplulaştırılmasıyla oluşturuldu.
Tüketim ve Yatırım Malları Üretimi Sürükledi
Mal grupları detaylı incelendiğinde artışın ana motorunun tüketim ve yatırım malları olduğu görüldü. Tüketim mallarındaki kapasite kullanım oranı eylüldeki yüzde 71,4 seviyesinden ekimde yüzde 72,3’e ulaştı.
Dayanıklı Tüketim Malları: Yüzde 66,4’ten yüzde 68,5’e yükseldi.
Dayanıksız Tüketim Malları: Yüzde 72,5’ten yüzde 73,1’e çıktı.
Yatırım Malları: Yüzde 73,1’den yüzde 73,4’e tırmandı.
Ara Malları: Hafif bir gerilemeyle yüzde 74,5’ten yüzde 74,4’e indi.
Yıllık mukayesede de benzer bir tablo öne çıktı. Tüketim, dayanıksız tüketim ve yatırım malları grupları geçen yılın ekim ayına göre performansını artırırken; dayanıklı tüketim ve ara malları gruplarında yıllık bazda sınırlı düşüşler yaşandı.
Sektörel Liderlik Tütünde, Deri Sektörü Dipte
Ekim ayı verileri sektörler arasındaki üretim yoğunluğu farkını da belirginleştirdi. Sanayide kapasite kullanımının en yüksek olduğu alan yüzde 84,7 ile tütün imalatı oldu. Tütünü sırasıyla şu sektörler takip etti:
Ağaç Ürünleri: Yüzde 84,5
Kağıt ve Kağıt Ürünleri: Yüzde 82,8
Diğer Ulaşım Araçları: Yüzde 78,0
Otomotiv (motorlu kara taşıtları) yüzde 75,9, giyim yüzde 76,8 ve ana metal ile elektronik sektörleri ise yüzde 75,4’lük oranlarla ortalamanın üzerinde seyretti.
Buna karşın kapasite kullanımının en düşük kaldığı alan yüzde 59,3 ile deri ve ilgili ürünler sektörü oldu. Makine ve ekipman imalatı yüzde 64,7, tekstil ise yüzde 69,4 seviyesinde kalarak listenin alt sıralarında yer aldı.
