Küresel gıda fiyatları, jeopolitik gerilimler, olumsuz hava koşulları ve ticaret yollarındaki aksamaların etkisiyle son dört yılın en yüksek seviyesine çıkmayı başardı. Gübre fiyatları da yüksek seyretmeye devam ederken, Orta Doğu'daki çatışmalar ve Rusya-Ukrayna Savaşı nedeniyle Karadeniz üzerinden gerçekleşen sevkiyatlardaki belirsizlikler bu durumu daha da derinleştiriyor.
Etkileyen Faktörler
Kızıldeniz ve Babulmendeb Boğazı güzergahındaki güvenlik riskleri, bazı taşıma şirketlerini Ümit Burnu üzerinden daha uzun ve maliyetli rotalara yönlendirdi. Bu durum, enerji ve gıda ürünlerinin taşıma maliyetlerinin artmasına neden olurken, yıllık bazda gıda fiyatlarının yüzde 2,5 yükselmesine sebep oldu.
Son Veriler ve Fiyat Artışları
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Bankası verilerine göre, FAO Gıda Fiyat Endeksi ağustosta aylık bazda yüzde 1,9 artarak 133,3 puana ulaştı ve bu, Kasım 2022'den bu yana görülen en yüksek seviye oldu. Bu artışta, şeker, tahıl, süt ürünleri ve et gibi temel gıda maddelerinin tamamında yaşanan fiyat artışları etkili oldu. Özellikle ağustosta şeker fiyatları yüzde 11,9 artış göstererek, Haziran 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Tahıl Üretimindeki Düşüş Beklentisi
FAO, küresel tahıl üretiminin bu yıl geçen yıla göre yüzde 2 azalarak 2 milyar 980 milyon tona gerilemesini öngörüyor. Mısır, buğday ve pirinç üretiminde de düşüş yaşanması bekleniyor, bu durum piyasalardaki arz endişelerini artırıyor.
Gübre Fiyatlarındaki Dalgalanmalar
Dünya Bankası’na göre, küresel gübre fiyatları son dönemde haziranda ulaştığı zirveden gerilemesine rağmen hâlâ yüksek seviyelerde kalmaya devam ediyor. Ağustos ayında gübre fiyat endeksi hazirandaki 156,1 puandan 146,4 puana inerek yüzde 6,2 azaldı. Bununla birlikte, yüksek enerji maliyetleri ve Karadeniz ticaretindeki belirsizlikler, gelecekte gıda fiyatları üzerinde yukarı yönlü risk oluşturmaya devam ediyor.
