İstanbul'da 2012'den bu yana kentsel dönüşüm kapsamına alınan bağımsız bölüm sayısı 1 milyon 274 bine ulaşırken, bunlardan 276 bininde dönüşüm çalışmalarının sürdüğü bildirildi. Kamuoyunda "Kentsel Dönüşüm Kanunu" olarak bilinen 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un yürürlüğe girmesiyle Türkiye'de kentsel dönüşüm sürecinde yeni bir dönemin başladığı ifade ediliyor.
Yalnızca alan bazlı değil, bireysel yapıların da dönüşümünün önü açılan bu kanun, riskli yapı tespitinden yıkım ve yeniden inşa süreçlerine kadar birçok aşamanın hız kazanmasına olanak sağladı. Ekonomik ömrünü tamamlayan veya deprem riski taşıyan binaların yenilenmesi sistematik bir şekilde gerçekleştiriliyor.
Bu süreçte Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının destekleri ve Kahramanmaraş merkezli depremlerin etkisiyle son yıllarda dönüşüme giren konut ve iş yeri sayısı artış gösterdi. Temmuz ayı itibarıyla İstanbul'un 39 ilçesinde dönüşüm sürecinin devam ettiği bağımsız bölüm sayısının 276 bin olduğu belirtildi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hayata geçirilen "Yarısı Bizden Kampanyası" kapsamında 376 bin 212 bağımsız bölüm dönüşüm sürecine dahil edildi. Bu kampanya sayesinde konutlar için 875 bin lira hibe, 875 bin lira düşük faizli kredi ve 125 bin lira taşınma desteği sunulmaktadır. Ayrıca iş yerleri için bu rakam 1 milyon lira olarak belirlenmiştir.
Kampanya, 31 Aralık 2026'ya kadar uzatılmış olup bu tarihe kadar riskli yapı ilan ettiren tüm vatandaşlara fayda sağlamaktadır. Nisan ayının başında hayata geçirilen yeni destek paketiyle ise hak sahiplerine 3 milyon liraya kadar kredi desteği sunuluyor.
Dönüşüm alanları ve riskli yapılar için aylık 8 bin lira kira desteği verileceği belirtilirken, bu destek riskli yapılarda 18 ay, dönüşüm alanlarında ise 48 ay sürecektir. Megakentte Yüzyılın Konut Projesi kapsamında 100 bin sosyal konut tahsis edilmekte, kurası çekilen bu konutların dışında 15 bin sosyal konut kiralık olarak sunulmaktadır.
Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı (KENTSEV) Başkanı Haldun Ersen, İstanbul'da kentsel dönüşüm süreçlerinin hızlandığını belirterek, özellikle Bahçelievler, Kadıköy, Kartal, Beşiktaş, Büyükçekmece ve Maltepe gibi ilçelerde bu konuda daha fazla hareketlilik olduğunu ifade etti. Ersen, dönüşümün hız kazanmasının ardında devlet desteklerinin sağlamlığı, kat maliklerinin bilinci ve uzman sayısının artması gibi etkenlerin bulunduğunu açıkladı.
Şehircilik, Kentsel Dönüşüm ve Entegre Tesis Yönetim Derneği Başkanı Hüseyin Kılınçarslan ise İstanbul'un deprem riskiyle yaşamayı öğrenmesi gereken bir metropolis olduğunu vurguladı. Kılınçarslan, kentsel dönüşümün yalnızca yeni bina inşa etmekle bitmediğini, aynı zamanda doğru şehir planlaması, güçlü mühendislik, etkin denetim ve sosyal uzlaşı gerektirdiğini ifade etti.
Kılınçarslan, kamu ve özel sektörlerin birlikte hareket etmesinin önemine değinerek, kentsel dönüşüm sürecindeki hak sahipleri arasındaki uzlaşma, finansmana erişim ve teknik işlemler gibi konularda kamu-özel sektör iş birliklerinin artırılması gerektiğini vurguladı.
