Gayrimenkul Sektöründe Talep Daralıyor
Türkiye gayrimenkul piyasası, makroekonomik dinamiklerin ve finansmana erişim koşullarının etkisiyle hareketli bir virajdan geçiyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından paylaşılan mayıs ayına ait konut ve iş yeri satış istatistikleri, sektördeki yavaşlamayı gözler önüne serdi. Ülke genelinde konut satışları, geçtiğimiz yılın aynı ayına göre yüzde 31,2 oranında belirgin bir düşüş kaydederek 93 bin 333 adet seviyesinde gerçekleşti.
İlk El ve İkinci El Konut Piyasasında Hacim Küçüldü
Açıklanan verilerin detaylarına bakıldığında, piyasadaki daralmanın hem sıfır hem de ikinci el konut segmentinde hissedildiği görülüyor. Mayıs ayında ilk kez satışa sunulan konut adedi, yıllık bazda yüzde 27,9 azalarak 30 bin 196’ya geriledi. İkinci el konut piyasasında ise düşüş daha keskin oldu; bu alandaki satışlar yüzde 32,7'lik bir gerilemeyle 63 bin 137 olarak kayıtlara geçti. Bu dönemde toplam satış pastası içinde ilk el konutların payı yüzde 32,4 olurken, ikinci el konutlar yüzde 67,6 ile ağırlığını korumaya devam etti.
İpotekli Satışlarda Sınırlı Düşüş, Diğer Satışlarda Büyük Kayıp
Kredi kullanım şartlarındaki değişimlerin gölgesinde, ipotekli konut satışları mayıs ayında yıllık bazda yüzde 2,8'lik sınırlı bir azalışla 19 bin 754 oldu. Buna karşın, peşin, senet ya da alternatif finansman yöntemlerini kapsayan "diğer konut satışları" kategorisinde yüzde 36,2 gibi ciddi bir düşüş yaşandı ve satışlar 73 bin 579 adede indi. Böylece mayıs ayı genelinde kredili satışların payı yüzde 21,2, diğer yöntemlerle yapılan satışların payı ise yüzde 78,8 olarak belirlendi. Öte yandan, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veriler de bir önceki aya göre hem ilk el hem de ikinci el satışlarda düşüş trendinin sürdüğüne işaret etti.
Yabancı Yatırımcıların Türkiye'ye İlgisi Azalıyor
Uluslararası yatırımcıların Türkiye’deki konut piyasasına olan talebinde de aşağı yönlü bir grafik öne çıkıyor. Yabancılara yapılan konut satışları mayısta, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 27 azalarak 1387 adede düştü. Yabancıların toplam satışlar içindeki payı yüzde 1,5 seviyesine gerilerken, Türkiye'den en çok konut alan ülke vatandaşlarında liderlik değişmedi. Rusya Federasyonu vatandaşları 268 konutla ilk sırada yer alırken, onları 125 konutla İran ve 88 konutla Ukrayna vatandaşları takip etti.
Yıllık Kayıp Yüzde 6,6
Yılın ilk 5 ayını kapsayan ocak-mayıs dönemi kümülatif verilerine bakıldığında, konut piyasasındaki genel durgunluğun boyutları daha net anlaşılıyor. Bu dönemde toplam konut satışları, bir önceki yılın aynı sürecine göre yüzde 6,6 azalarak 569 bin 537 olarak gerçekleşti. İlk 5 ayda dikkat çeken tek yükseliş ise ipotekli satışlarda yaşandı; kredili konut satışları yüzde 25,8 artış göstererek 116 bin 801'e ulaştı. Yabancılara yapılan 5 aylık satışlar ise yüzde 15,1 azalarak 7 bin 68 oldu.
Ticari Gayrimenkul de Durgunluktan Payını Aldı
Konut piyasasındaki geri çekilme ticari mülk satışlarına da yansıdı. Türkiye genelinde toplam iş yeri satışları, mayıs ayında yıllık bazda yüzde 30,9 azalarak 11 bin 434'e geriledi. Bu dönemde ilk el iş yeri satışları 3 bin 255, ikinci el iş yeri satışları ise 8 bin 179 olarak hesaplandı. Ocak-mayıs döneminin tamamında ise satılan toplam iş yeri sayısı yüzde 9,7 azalışla 68 bin 963'e gerilerken, bu alandaki ipotekli satışların 5 aylık süreçte yüzde 62,6 gibi yüksek bir oranda artarak 3 bin 260'a çıkması dikkat çeken bir diğer detay oldu.
