Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), elektrik sektöründe hem mali işleyişi şeffaflaştırmak hem de şebeke arz güvenliğini sağlamlaştırmak amacıyla kapsamlı bir düzenleme paketini yürürlüğe koydu. Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni mevzuat; piyasa katılımcılarının teminat yükümlülüklerinden depolamalı üretim tesislerine, lisanssız santrallerin kontrolünden yan hizmet ödemelerine kadar pek çok alanda köklü değişiklikler içeriyor.
Fazla Teminatlara 10 İş Gününde İade Zorunluluğu
Yapılan güncellemeyle birlikte dağıtım şirketlerinin elinde bulunan ve yasal sınırların üzerinde kalan teminat tutarlarının iadesi belirli bir takvime bağlandı. Buna göre, nakit ve finansal yükümlülüklerini eksiksiz yerine getiren kullanıcıların talebi doğrultusunda fazla teminatlar en geç 10 iş günü içinde iade edilecek. Eksik teminatı bulunan aktörlere ise bu açığı kapatmaları için yine 10 iş günü süre tanınacak.
Bunun yanı sıra, son 24 ay boyunca sistem kullanım bedellerini düzenli ödeyen ve temerrüde düşmeyen piyasa aktörleri için teminat hesabında uygulanabilecek azami oran sınırlaması getirilerek finansal rahatlama sağlandı.
Borç Ödenmeden Faaliyet Sürdürülemeyecek
Mali disiplini teminat altına almayı hedefleyen EPDK, vadesi geçmiş fatura borçlarını doğrudan teminat usul ve esasları kapsamına dahil etti. Yeni kurallara göre, piyasada temerrüde düşen bir katılımcının yalnızca teminat açığını kapatması faaliyetlerine devam edebilmesi için yeterli sayılmayacak. Katılımcının birikmiş borcunu tamamen kapatmadığı sürece piyasadaki işlem kısıtlamaları kaldırılamayacak.
Depolama Tesislerine Sert Koşullar ve Uzaktan Müdahale Yetkisi
Şebekeye entegre edilecek depolama sistemleri için de teknik standartlar yükseltildi. Anlaşma gücünün üzerinde depolama kapasitesi kurmak isteyen tesislerde, enerjinin kontrolsüz biçimde şebekeye akışını veya aşırı çekim yapılmasını engellemek amacıyla otomatik güç kontrol ünitesi ve kesme sistemlerinin bulunması zorunlu kılındı. Depolamalı elektrik üretim lisansı alan yatırımcılar için ise tesis tamamen işletmeye alınmadan teminat iadesi yapılmayacak.
Öte yandan, lisanssız elektrik üretim tesislerinin şebeke yönetimi boyutunda da kritik bir yetki tanımlandı. Dağıtım şirketleri ile yetkili organize sanayi bölgeleri, dengeleme piyasasında acil durum yaşanması halinde bu tesislere uzaktan müdahale edebilecek. Talimatlara uymayan tesislerin üretimlerine ödeme yapılmayacağı kaydedildi.
Üreticilere 60 Günlük Takvim: Sözleşmeler Revize Edilecek
Söz konusu yeni esaslar doğrultusunda, kapsamdaki lisanssız üretim gerçekleştiren aktörlerin 60 gün içinde ilgili şebeke işletmecilerine başvurarak bağlantı anlaşmalarını revize etmeleri gerekiyor. Sözleşmelerdeki bazı cezai şartların yürürlük tarihi ise 30 Nisan 2027'ye kadar ertelenerek piyasa katılımcılarına uyum dönemi sağlandı.
Düzenlemenin son boyutunu ise yan hizmetler kapsamında yapılan ödeme hesaplamalarındaki değişiklik oluşturdu. Talep tarafı katılımı ödemeleri artık aylık kapasite bedeli ve talimatın uygulanmasına bağlı aktivasyon bedeli üzerinden yeni izleme kriterleriyle yürütülecek.
