Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) Başkanı Barış Erdeniz, artan elektrik talebinin dağıtım altyapısında kapsamlı bir dönüşümü zorunlu kıldığını belirterek, dağıtım şebekelerine 10 yılda en az 50 milyar dolar yatırılması gerektiğini söyledi.
İstanbul'da düzenlenen basın toplantısında, elektrik dağıtım sektörünün mevcut durumu, yatırım öncelikleri ve enerji dönüşümündeki rolü hakkında değerlendirmelerde bulundu. Erdeniz, elektrik talebindeki artışın, yenilenebilir enerji kaynaklarının entegrasyonu, elektrikli araçlar, veri merkezleri ve dijitalleşmenin dağıtım altyapısını stratejik bir yatırım alanı haline getirdiğini ifade etti.
Erdeniz, "Enerji dönüşümünün başarısı yalnızca ne kadar yenilenebilir enerji kurduğumuzla değil, bu enerjiyi ne kadar güçlü, akıllı, esnek ve dayanıklı şebekelerle yönetebildiğimizle ölçülecek. Bu nedenle dağıtım şebekeleri enerji dönüşümünün omurgasıdır." dedi.
Elektrik tüketimindeki artış
Türkiye'nin elektrik tüketiminin son 12 yılda %50 artarak 240 teravatsaatten 361 teravatsaate ulaştığını kaydeden Erdeniz, Ulusal Enerji Planı'na göre bu rakamın 2035'te 510 teravatsaat seviyesine çıkmasının beklendiğini dile getirdi. Aynı dönemde kurulu gücün 227 gigavata yükselmesinin hedeflendiğini söyleyen Erdeniz, sisteme yaklaşık 104 gigavatlık yeni kapasite eklenmesinin öngörüldüğünü belirtti.
Erdeniz, bu büyümenin yalnızca üretim tarafında değil, dağıtım şebekelerinde de yeni bir yatırım ihtiyacı oluşturduğunu vurguladı. "Yeni elektrik çağına geçiş döneminin gerektirdiği dağıtım mimarisini kurabilmek için önümüzdeki 10 yılda en az 50 milyar dolarlık yatırım ihtiyacı öngörüyoruz." ifadelerini kullandı.
Beşinci tarife döneminde yatırım beklentisi
Elektrik dağıtım şirketlerinin beşinci uygulama dönemi kapsamında önemli bir yatırım programına hazırlandığını belirten Erdeniz, 2026-2030 dönemine ilişkin yatırım tavanının 18,5 milyar dolar olarak belirlendiğini söyledi. Yine bu dönemde toplam yatırım beklentisinin 22 milyar dolara ulaşacağını ifade etti.
Özelleştirme sonrasında dağıtım sektörünün önemli bir dönüşüm yaşadığına dikkat çeken Erdeniz, bu süreçte dağıtım şirketlerinin 20 milyar dolara yakın yatırım yaptığını, son 5 yıldaki yatırım tutarının ise 12 milyar dolara ulaştığını belirtti.
Abone sayısında artış
Son 12 yılda abone sayısının 36 milyondan 52 milyona yükseldiğini ifade eden Erdeniz, yeni abonelerin bağlantısının yapılmasının önemli bir yatırım, planlama ve operasyon kabiliyeti gerektirdiğini vurguladı. Ayrıca, dağıtım altyapısındaki büyümeye ilişkin bilgiler verirken hat uzunluğunun 1,6 milyon kilometreye, trafo sayısının ise yaklaşık 570 bin seviyesine çıktığını belirtti.
Kayıp-kaçak oranlarında iyileşme
Kayıp-kaçak oranlarının %18,5 seviyelerinden %9'un altına indiğini belirten Erdeniz, bu iyileşmenin Türkiye ekonomisine yıllık 1 milyar doların üzerinde katkı sağladığını dile getirdi. Türkiye'nin, yaklaşık 52 milyon tüketiciye hizmet veren dağıtım sistemiyle Avrupa'nın en büyük ikinci elektrik dağıtım altyapısına sahip olduğunu sözlerine ekleyen Erdeniz, mevcut büyüme trendine devam edilmesi halinde 2027 yılında Avrupa'nın en büyük elektrik dağıtım altyapısına sahip ülke olabileceğini ifade etti.
Dağıtım 2.0 vizyonu
Erdeniz, dağıtım şebekelerinin artık yalnızca elektriği taşıyan pasif altyapılar olmadığını, elektrik sisteminin giderek daha dinamik ve veri odaklı bir yapıya dönüştüğünü belirtti. "Geçmişte şebekeler elektriğin tüketiciye ulaştırıldığı tek yönlü yapılar olarak görülüyordu. Bugün ise tüketici aynı zamanda üretici olabiliyor." dedi.
Elektrikli araçlar, ısı pompaları ve diğer yeni uygulamaların şebekeler üzerinde yeni kapasite ve esneklik ihtiyacı oluşturduğunu ifade eden Erdeniz, uzun vadeli ve sürdürülebilir yatırım ortamının dağıtım sektörünün dönüşüm kapasitesini güçlendireceğini vurguladı.
Verimli tüketim çağrısı
Erdeniz, verimli enerji tüketiminin enerji sisteminin sürdürülebilirliği açısından önem taşıdığını belirterek, yaz aylarında artan soğutma kaynaklı elektrik talebine dikkat çekti. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı öncülüğünde başlatılan #24DereceİleMümkün kampanyasına değinerek, klima kullanımında ideal sıcaklığın 24 derece olduğunu kaydetti.
Erdeniz, bu kampanya kapsamında tüketicilere doğru klima kullanımı, düzenli bakım ve yüksek verimli cihaz tercihine yönelik önerilerin paylaşılacağını belirtti.
Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) Yönetim Kurulu Başkanı Barış Erdeniz, İstanbul'da düzenlenen basın toplantısında, elektrik dağıtım sektörünün mevcut durumuna, yatırım önceliklerine ve enerji dönüşümünde şebekelerin üstleneceği role ilişkin değerlendirmede bulundu.
