Rüzgar türbinlerinin onlarca metre uzunluğundaki kanatları, ömürlerini tamamladıktan sonra çeşitli ülkelerde köprü, otopark cephesi ve oyun parkı gibi projelerde değerlendiriliyor.
Yapıyı oluşturan cam, karbon elyaf ve reçine birleşimi, ömrünü tamamlayan kanatların geleneksel yöntemlerle geri dönüştürülmesini güçleştiriyor.
Buna rağmen, çeşitli ülkelerde kanatların tamamen atık haline gelmesi yerine, olduğu gibi veya parçaları kullanılarak yeni ürün ve yapılara dönüştürülmesine yönelik uygulamalar geliştiriliyor.
İrlanda ve Danimarka örnekleri
İrlanda'nın Cork kentinde kullanım ömrünü tamamlayan iki rüzgar türbini kanadı, Midleton-Youghal Greenway üzerindeki bir yaya köprüsünün taşıyıcı elemanlarına dönüştürüldü. Nordex N29 türbinlerinden alınan ve orijinal uzunluğu 13,4 metre olan kanatların yaklaşık 11 metrelik bölümü kullanıldı.
Danimarka'daki Norre Okse So Rüzgar Santrali'nden sökülen kanatlar, İsveç'te 2025'te açılan Niels Bohr otoparkının taşıyıcı olmayan cephe elemanları olarak yeniden değerlendirildi.
Türkiye'de rüzgar kanat atığı durumu
Türkiye'de de kullanım ömrünü tamamlayan kanatların yönetiminin gelecek yıllarda önemli bir konu haline gelmesi bekleniyor. AA muhabirinin Bursa Teknik Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü ile gerçekleştirdiği araştırmaya göre, Türkiye'de 2020-2039 döneminde yaklaşık 9 bin rüzgar türbini kanadının kullanım ömrünü tamamlaması ve yaklaşık 80 bin 500 ton kanat atığı oluşması bekleniyor.
Bu miktarın yaklaşık 52 bin 325 tonunu cam ve karbon elyaf, 28 bin 175 tonunu ise polimerlerin oluşturacağı hesaplanıyor. Atığın yüzde 74'ünün Ege ve Marmara bölgelerinden geleceği öngörülüyor.
Türkiye'de faaliyet gösteren bazı şirketler de kullanım ömrünü tamamlayan kanatların sahada kesilmesi, taşınması, geri kazanılması ve alternatif amaçlarla değerlendirilmesine yönelik hizmetler geliştiriyor. Böylece rüzgar enerjisinin büyümesiyle ortaya çıkması beklenen kanat atığının yalnızca bertaraf edilmesi değil, ekonomik değeri olan yeni ürün ve yapıların üretiminde kullanılması hedefleniyor.
Rüzgar enerjisinde kurulu gücün artmasıyla birlikte, kullanım ömrünü tamamlayan kanatların yeniden kullanılması ve geri kazanılması, sektörün döngüsel ekonomi çalışmalarında giderek daha fazla yer buluyor.
