Küresel finans piyasaları, teknoloji ve yarı iletken sektöründen gelen haber akışının yarattığı satış baskısıyla haftaya satıcılı bir seyirle başladı. ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönem para politikalarına ilişkin belirsizlikler yatırımcıların risk iştahını törpülerken, piyasaların ana odağına çip devi Nvidia'nın açıklayacağı finansal sonuçlar ile ileriye dönük büyüme projeksiyonları yerleşti.
Nvidia'da yönetim bilmecesi ve ABD'nin yeni çip hamlesi
Teknoloji dünyasında sular durulmuyor. Casusluk iddiaları ve özel hayatına dair gelişmelerin ardından görevinden ayrılan eski Üst Yönetici (CEO) Jensen Huang'ın Nvidia'ya geri dönebileceğine yönelik kulis bilgileri, şirket yönetimindeki belirsizliği derinleştirdi. Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan ABD Başkanı Donald Trump, Huang'ın yeniden göreve gelmesine sıcak baktığını ifade ederek bunun kendisi açısından bir sorun teşkil etmeyeceğini söyledi. Buna karşın ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, şirketin yeni liderini kurum dışından seçmesi gerektiği görüşünü savundu.
Öte yandan Washington yönetimi, yapay zeka teknolojilerinin sınır ötesi kullanımına yönelik denetimleri sıkılaştırdı. ABD Ticaret Bakanlığına bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), Hazine Bakanlığı ve Ulusal Güvenlik Konseyinin direktifleri doğrultusunda yeni bir geçici nihai kural yayımladı. Düzenleme, Çinli firmaların üçüncü ülkelerdeki veri merkezlerini kullanarak ABD menşeli çiplerin sunduğu bilgi işlem gücüne erişmesini engellemeyi hedefliyor. Bu adım, küresel çip tedarik zincirine dair endişeleri yeniden alevlendirdi.
Yapay zeka ekosisteminde halka arz heyecanı ve hukuki kriz
Sektördeki bir diğer kritik başlık ise Anthropic'in merakla beklenen halka arz süreci oldu. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) iletilen resmi kayıtlara göre şirket, hisse başına 70 ile 78 dolar fiyat aralığından 825 milyon adet hisseyi yatırımcılara sunmaya hazırlanıyor. Halka arz fiyatının bu hafta netleşmesi bekleniyor.
Buna karşılık sektörde güvenlik ve denetim tartışmaları da büyüyor. California eyaletinde, yapay zeka modellerini yeterli güvenlik önlemleri almadan geliştirip test ettiği ve kamu güvenliğini riske attığı suçlamasıyla OpenAI aleyhine dava açıldı. Eş zamanlı olarak ABD'de Chase, US Bank, Wells Fargo ve Capital One gibi önde gelen bankaların dijital kanallarında erişim aksaklıkları yaşanırken, hava yolu şirketi United Airlines uçuş kalkışlarını etkileyen teknik arızanın çözüldüğünü duyurdu.
Makroekonomik cephede ise Fed Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın ekonomik yapı üzerindeki dönüştürücü etkilerine dikkat çekerek, bu dönüşümün para politikası üzerindeki sonuçlarını dikkate almanın merkez bankasının temel sorumlulukları arasında yer aldığını vurguladı.
Emtia ve tahvil piyasalarında dengeler değişiyor
Orta Doğu kaynaklı petrol sevkiyatlarının yeniden ivme kazanmasıyla oluşan arz fazlası beklentisi, bölgedeki tanker saldırılarının yarattığı jeopolitik risk algısını bastırdı. Bu gelişmeyle birlikte ocak vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,8 gerileyerek 91,7 dolara çekildi.
ABD'nin 10 yıllık hazine tahvili getirisi yüzde 5,14 seviyesinde yatay bir görünüm sergilerken, Fed'in şahin adımlar atabileceğine yönelik beklentilerle 103,7 seviyesini görerek Nisan 2025'ten bu yana en yüksek noktasına ulaşan dolar endeksi 103,4 civarında dengelendi. Güçlü dolar ve yüksek tahvil getirilerinin baskısı altında kalan ons altın ise dün 3 bin 832,8 dolarla Ekim 2025 sonrası en düşük seviyeyi test etmesinin ardından, yeni günde yüzde 0,8 primle 3 bin 884 dolardan alıcı buluyor.
Wall Street'te çip hisseleri öncülüğünde sert kayıplar
New York borsası, yarı iletken hisselerindeki yoğun satışların etkisiyle günü düşüşle tamamladı. Nvidia hisseleri yüzde 4,1 değer kaybederken; Micron Technology yüzde 7,6, Intel yüzde 7 ve Advanced Micro Devices (AMD) yüzde 5,6 oranında geriledi. Makro veri tarafında ise New York Fed imalat sanayi endeksinin kasımda 7,8 seviyesine inerek beklentilerin altında kalması satışları destekledi.
Kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 1,41, S&P 500 endeksi yüzde 1,92 ve teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi yüzde 2,49 oranında değer yitirdi. ABD endeks vadeli kontratları yeni güne karışık bir görünümle başladı.
Avrupa ve Asya borsaları negatif bölgede
Avrupa pay piyasalarında teknoloji ve bankacılık hisselerindeki zayıf seyir endeksleri aşağı çekti. Bölgede Avrupa Birliği (AB) Komisyonu ve Fed'in İtalyan UniCredit'in Alman Commerzbank'ı devralma planına onay vermesi öne çıkarken, AB üyesi ülkeler Ukrayna'ya yönelik 8 milyar avroluk mali destek paketini onayladı ve Rusya'nın savaş finansmanına destek veren 12 kişi ile 101 kuruluşa yaptırım kararı aldı. Avro Bölgesi sanayi üretiminin eylülde yıllık bazda yüzde 1,5 daralarak beklentileri karşılayamaması da risk iştahını sınırladı. İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,19, Almanya'da DAX 40 yüzde 0,57, Fransa'da CAC 40 yüzde 0,2 ve İtalya'da FTSE MIB yüzde 0,65 düşüş kaydetti.
Asya piyasalarında da ABD'nin yapay zeka çiplerine getirdiği yeni ihracat ve erişim kısıtlamalarının bölge şirketlerinin büyüme ve finansman planlarını sekteye uğratacağı endişesi hakim. Kapanışa doğru Japonya'da Nikkei 225 yüzde 1,2, Güney Kore'de Kospi yüzde 1,7, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 geriledi.
Borsa İstanbul'da yatay seyir ve yoğun veri gündemi
Yurt içinde Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, küresel satış dalgasına rağmen dirençli kalarak dün günü yatay bir seyirle 11.841,81 puandan kapattı. VİOP'ta aralık vadeli BIST 30 kontratı akşam seansında yüzde 0,06 yükselirken, dolar/TL kuru dünkü 50,3877 seviyesindeki kapanışının ardından bankalararası piyasada 50,4129 seviyesinden işlem görüyor. Öte yandan sermaye piyasalarındaki işlemlere dönük yürütülen fon soruşturması kapsamında 21 şirkete Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (TMSF) kayyum olarak atanmasına karar verildi.
Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.600 ve 11.500 puan seviyelerinin destek, 11.800 ve 11.900 puan bantlarının ise direnç olarak izleneceğini belirtiyor.
Piyasalarda bugün takip edilecek ekonomik veri takvimi:
10.00 Türkiye – Ekim ayı konut fiyat endeksi
10.00 İngiltere – Eylül ayı ILO işsizlik oranı
13.00 Almanya – Kasım ayı ZEW ekonomik beklentiler ve mevcut durum endeksleri
13.00 Avro Bölgesi – Kasım ayı ZEW ekonomik beklentiler endeksi
16.15 ABD – 31 Ekim haftası ADP haftalık istihdam değişimi
16.30 ABD – Kasım ayı New York Fed hizmet sektörü iş koşulları endeksi
16.30 ABD – Ekim ayı perakende satışlar ile ithalat ve ihracat fiyat endeksleri
17.15 ABD – Ekim ayı sanayi üretimi, imalat sanayi üretimi ve kapasite kullanım oranı
18.00 ABD – Eylül ayı işletme stokları ve kasım ayı NAHB konut piyasası endeksi