Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, kamu ihalelerinde yerli şirketlerin ve ürünlerin öncelikli olmasını sağlamak amacıyla yeni bir düzenleme teklifi sundu. Bu düzenlemeyle, yıllık yaklaşık 2,6 trilyon avro büyüklüğündeki kamu ihale pazarında, üçüncü ülkelerden gelen tekliflerin dışlanmasına olanak tanınacak. Buna göre, mevcut üç ayrı ihale direktifinin yerine, daha sade ve uygulanabilir tek bir düzenleme geçecek.
Yeni kamu ihale yasası
Teklif kapsamında, kamu ihalelerinde rekabetin artırılması ve yerli üretimin desteklenmesi hedefleniyor. Üye ülkeler, ihale süreçlerinde daha fazla esneklik kazanacak. Kamu kurumları, tek bir dijital platform üzerinden çeşitli ihalelere katılabilecek ve ilgili belgeleri tekrar sunmak zorunda kalmayacaklar. Ayrıca, ihale süreçlerinin hızlanması için kurallar sadeleştirilecek.
Kalite odaklı yeni kriterler
Yeni düzenleme ile birlikte, ihale süreçlerinde artık yalnızca en düşük fiyat değil, en iyi fiyat-kalite oranı dikkate alınacak. Kalite kriterleri, toplam değerlendirmede en az yüzde 30 oranında yer alacakken, iş gücü yoğun sözleşmelerde bu oran yüzde 50'ye kadar çıkabilecek. Ayrıca, çevre, sosyal koşullar ve güvenlik gibi unsurlar da değerlendirme kriterlerine dahil edilecek.
Üçüncü ülkelere kısıtlamalar
AB Komisyonu, üçüncü ülkelerin adil pazar erişimi sağlamaması durumunda kısıtlamalar getirebileceğini duyurdu. Bu sayede, yabancı tedarikçilere aşırı bağımlılığın önüne geçilmesi ve ekonomik güvenliğin korunması hedefleniyor. Ayrıca, Avrupa tercihi uygulanarak, çevreye ve sosyal koşullara daha duyarlı teklifler seçilmesi planlanıyor.
Türkiye'nin durumu
Teklif, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu gümrük birliği ülkeleri için belirli şartlar içermekte. Ancak mevcut anlaşma nedeniyle Türk şirketleri, AB kamu ihale pazarında doğrudan eşit erişim hakkına sahip olmayabilir. Bu durum, Türk şirketlerinin AB pazarındaki rekabet avantajını zayıflatabilir.
AB, üçüncü ülkelere yönelik mütekabiliyet ilkesini esas alarak, bu ülkelerin kamu ihalelerine erişiminde karşılıklı erişim şartlarını takip edecektir. AB Komisyonu, yeni düzenlemelerin yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi onaylarını beklemektedir.
