Türkiye'nin son yıllarda küresel pazarda büyük bir ivme kazanan gemi inşa sektörü, Batı Afrika’nın en stratejik ekonomilerinden Nijerya ile yeni bir döneme adım atıyor. Nijerya yönetimi, Türk tersanelerini yalnızca gemi tedarik edilen bir pazar oyuncusu olarak değil; yerel sanayisini dönüştürecek, teknoloji transferi sağlayacak ve uzun vadeli ortaklıklar kuracak stratejik bir partner olarak konumlandırıyor.
İki ülke arasındaki görüşmeler; teknoloji sağlayıcısı DAMISE ve Nijerya-Türkiye İş Konseyi koordinesinde gerçekleşirken, sürecin odak noktasını ortak üretim, filoların modernizasyonu, iç su yolu taşımacılığı ve ortak finansman modelleri oluşturuyor.
İthalat Odaklı Modelden Yerli Üretime Geçiş
Nijerya’nın gemi ithalatının son yıllarda 3,4 milyar dolar seviyesinden 500 milyon dolara gerilemesi, ülkede dışa bağımlılığı azaltma ve yerel üretim kapasitesini geliştirme ihtiyacını belirginleştirdi. Nijerya Cumhurbaşkanı Ahmet Tinubu’nun Türkiye ziyaretiyle hız kazanan ikili ilişkiler, Türk denizcilik sektörünün küresel başarısıyla birleşti.
Türkiye, 2018 yılında 900 milyon dolar olan gemi ihracatını 2025 itibarıyla 3 milyar dolara çıkararak dünya sıralamasında 28'inci basamaktan 10'unculuğa yükseldi. Türkiye'nin 85 aktif tersanesi, 2 bin 270'ten fazla gemiden oluşan dev filosu ve güçlü mühendislik altyapısı, Nijerya’nın ihtiyaç duyduğu teknik dönüşüm için en ideal kaynak olarak öne çıkıyor.
Afrika Pazarına Açılan Üretim Üssü
Nijerya Deniz ve Mavi Ekonomi Bakanlığı, 853 kilometrelik sahil şeridi ve 10 bin kilometreyi aşan iç su yolu ağıyla dikkat çeken ülkenin, Türk şirketleri için stratejik bir fırsat sunduğunu belirtiyor. Nijerya, Türk yatırımcıları sadece ülke içi talebi karşılamaya değil, Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Alanı (AfCFTA) vasıtasıyla tüm kıtaya ihracat yapabilecek yerel üretim tesisleri kurmaya çağırıyor.
Ayrıca Nijerya Kabotaj Yasası'nın sağladığı mevzuat avantajları, Türk ve Nijeryalı firmaların ortaklaşa kuracağı bakım, onarım ve üretim tesislerini ticari açıdan oldukça cazip hale getiriyor.
2027 Yol Haritası Yolda
İki ülke arasındaki iş birliğinin ilk aşamasında balıkçı gemileri, özel amaçlı tekneler, feribotlar ve offshore (açık deniz) destek gemilerinin yerel olarak üretilmesi planlanıyor. Orta ve uzun vadede ise denizcilikte yeşil dönüşüm, karbonsuzlaşma, nitelikli teknik personel yetiştirilmesi ve ortak finansman mekanizmalarının hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Şirket eşleştirmeleri ve finansman modellerinin ele alınacağı kritik görüşmelerin ardından taraflar, "2027 Denizcilik İş Birliği Yol Haritası" çerçevesini kamuoyuna duyurmaya hazırlanıyor.
