Ukrayna ile Rusya arasındaki çatışmaların sınırları genişlerken, küresel gerilim bu kez Hazar Denizi’ne taşındı. Ukrayna’nın bölgedeki stratejik unsurları hedef alması üzerine İran’ın, Ukrayna limanlarına yönelik sınırlı bir füze misillemesi yapmayı değerlendirdiği iddia edildi. Ancak devreye giren yoğun uluslararası diplomasi trafiği, bölgesel bir krizin daha fazla derinleşmesini şimdilik engelledi.
Hazar Denizi’nde Tırmanan Gerilim
Amerikan The New York Times gazetesinin Batılı ve İranlı istihbarat yetkililerine dayandırdığı habere göre kriz, Ukrayna Güvenlik Servisi’nin (SBU) Hazar Denizi’nde gerçekleştirdiği İHA operasyonuyla patlak verdi. Ukrayna tarafı, Rusya’ya ait bir petrol platformu ile iki ülke arasında askeri lojistik sağladığı öne sürülen İran bağlantılı gemileri hedef aldığını duyurdu. Operasyon, Rusya-Ukrayna savaşının lojistik hatlarının Hazar Denizi ölçeğinde de kırılgan olduğunu gözler önüne serdi.
"Sembolik Misilleme" Masadaydı
İstihbarat raporlarına yansıyan bilgilere göre Tahran yönetimi, Ukrayna’nın bu hamlesini yanıtsız bırakmamak amacıyla doğrudan Ukrayna limanlarını hedef alan bir operasyon seçeneğini masaya yatırdı. Şiddeti ve tahribatı sınırlı tutulacak küçük savaş başlıklı bir balistik füze ile verilecek bu yanıtın, caydırıcılık mesajı taşıması hedefleniyordu. Ancak bölgede gerilimin kontrolden çıkmasını istemeyen aktörlerin yürüttüğü arka kapı diplomasisi, askeri adımın şimdilik askıya alınmasını sağladı.
Karşılıklı Sert Açıklamalar ve Tazminat Talebi
Diplomatik kanallardan gelen yatıştırma sinyallerine rağmen tarafların söylemleri sertliğini koruyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Hazar’daki saldırıyı şiddetle kınayarak Ukrayna’nın İran’a verdiği maddi ve fiziki zararı tazmin etmesi gerektiğini bildirdi. Erakçi, Tahran’ın hiçbir askeri ya da lojistik müdahaleyi cevapsız bırakmayacağı uyarısında bulundu.
Ukrayna cephesinden ise yanıt gecikmedi. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, İran’ın tehditlerini "asılsız ve haksız" olarak niteledi. Sybiha, Tahran rejiminin 2022'den bu yana Moskova’ya sağladığı askeri teçhizatla savaşın doğrudan tarafı haline geldiğini belirterek, Ukrayna'nın meşru müdafaa hakkını kullandığını vurguladı.
Hazar Denizi'ndeki bu son gelişme, Doğu Avrupa'daki çatışma alanının Ortadoğu ve Asya geçiş hatlarına kadar genişleme potansiyelini bir kez daha ortaya koydu.
