İran, ABD tarafından iletilen son müzakere teklifine ilişkin ek değerlendirmelerini karşı tarafa iletmeye hazırlanıyor. Tahran yönetimi diplomasiye bağlı kaldığını vurgularken, odak noktasının Hürmüz Boğazı'nın güvenliği, deniz taşımacılığına yönelik müdahalelerin durdurulması ve yaptırımların kaldırılması olduğunu net bir dille ortaya koydu.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, başkent Tahran’da düzenlediği haftalık basın toplantısında küresel ve bölgesel gündemi sarsan kritik açıklamalarda bulundu. Washington yönetiminin sunduğu son taslağın genel içeriğiyle önceki tekliflerden büyük bir farklılık taşımadığını ve odak noktasının yine nükleer başlıklar olduğunu belirten Bekayi, Tahran’ın sürece tamamen kapıyı kapatmadığını ancak karşı tarafa iletilecek "ek hususlar" bulunduğunu kaydetti.
Odak Noktası Hürmüz Boğazı: "Somut Adımlar Şart"
Sözcü Bekayi, İran’ın öncelikli gündem maddesinin Hürmüz Boğazı ve bölgesel deniz güvenliği olduğuna dikkat çekti. Katettiği diplomatik temalara değinen Bekayi, Körfez ve bölge jeopolitiğini yakından ilgilendiren şartlarını şu sözlerle özetledi:
"Dönüş yolunda Katar’da arabulucu aktörlere pozisyonumuzu net olarak ilettik. Şu aşamada odaklandığımız temel mesele Hürmüz Boğazı’nın güvenliğidir. Bu bölgede güvenli bir seyrüsefer ortamının tesis edilmesi; ABD’nin İran’ın deniz taşımacılığına yönelik müdahalelerine son vermesine ve uygulanan yaptırımların kaldırılmasına dönük atacağı somut adımlara bağlıdır. İran hiçbir zaman diplomasi masasına sırtını dönmemiştir."
Bölge Ülkelerine Saldırı Uyarısı ve BAE İle Ada Gerilimi
Bekayi’nin açıklamalarında en dikkat çeken başlıklardan biri de olası bir askeri tırmanma senaryosuna dair komşu ülkelere verilen mesajlar oldu. İran’a yönelik olası bir dış müdahalede komşu ülkelerin topraklarının veya hava sahalarının kullanılması durumunda Tahran’ın yanıtının çok daha farklı bir yöntemle verileceğini duyurdu.
Körfez ülkeleriyle diyaloğun sürdürülmesinden yana olduklarını ancak İran karşıtı söylemlerden ve egemenlik haklarını ihlal eden iddialardan vazgeçilmesi gerektiğini belirten Bekayi, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Basra Körfezi’ndeki adalar üzerindeki hak iddialarının asla kabul edilemez olduğunu ifade etti.
Diplomatik Yanlış Anlaşılmalar ve Küresel İttifaklar
Lübnan ile yaşanan büyükelçi krizine ilişkin söylentilere de açıklık getiren Dışişleri Sözcüsü, İran’ın Beyrut Büyükelçisi’nin gerekli onayı (agreman) aldığını, Beyrut ile aradaki tüm diplomatik pürüzlerin diyalog zemininde çözüldüğünü vurguladı.
Tahran’ın Moskova ve Pekin hattındaki güçlü bağlarına da değinen Bekayi; Rusya ve Çin ile yürütülen stratejik ortaklığın uluslararası platformlarda kararlılıkla sürdürüleceğini ve kritik dosyalarda bu iki aktörle eş güdüm içinde hareket etmeye devam edeceklerini kaydetti.
Sivil Havacılık Kısıtlamaları ve Bölgesel Gündem
ABD tarafından İran sivil havacılık sektörüne getirilen uçuş kısıtlamalarına değinen Bekayi, dış hat uçuşlarına yönelik engellemelerin uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu belirtti. Irak ile yaşanan uçuş krizinin çözüme kavuşturulduğunu ifade eden Sözcü, diğer ülkelerle de benzer yapıcı temasların sürdüğünü söyledi.
Bekayi ayrıca, Pakistan’ın Suudi Arabistan’a askeri birlik sevk ettiği yönündeki iddialara ilişkin olarak da bu haberlerin gerçeği yansıtmamasını temenni ettiklerini sözlerine ekledi.
