İsrail’de Koalisyon Temelinden Sarsılıyor
İsrail’de ekim ayında yapılması planlanan genel seçimler öncesinde siyaset kazanı kaynamaya devam ediyor. Sağ koalisyon hükümetinin en kritik oy depolarından biri olan Ultra-Ortodoks (Haredi) cemaatinde, Başbakan Binyamin Netanyahu’ya yönelik uzun süredir biriken öfke açık bir isyana dönüştü. Haredi cemaatinin en saygın dini otoritelerinden ve eski Sefarad Başhahamı Yitzhak Yosef, kapalı kapılar ardında yaptığı değerlendirmelerde Netanyahu’yu sert bir dille hedef alarak koalisyonun geleceğini tehlikeye atacak açıklamalarda bulundu.
İsrail Ordu Radyosu tarafından paylaşılan kulis bilgilerine göre, 2013-2023 yılları arasında başhahamlık yapan ve iktidar ortağı Şas Partisi’nin manevi lideri konumunda olan Yosef, Netanyahu için doğrudan "güvenilmez bir yalancı" ifadesini kullandı.
"Askerlik Yasasında Bizleri Kandırdı"
Dini lider ile başbakan arasındaki iplerin tamamen kopmasına neden olan ana unsur, Haredi gençlerinin askere alınmasını öngören ve ülkede infial yaratan yasa tasarısı oldu. Eski Başhaham Yosef, Netanyahu’nun 2022 yılı sonlarında hükümeti kurma aşamasında kendilerine kesin sözler verdiğini hatırlattı. Dini okul (Yeşiva) öğrencilerinin zorunlu askerlik görevinden muaf tutulacağına dair verilen taahhütlerin arkasında durulmadığını vurgulayan Yosef, "Netanyahu bizi askerlik yasası ve diğer hayati konularda hileyle kandırdı" diyerek tepkisini dile getirdi.
Netanyahu’nun Koltuğuna Aday
Geleneksel olarak Netanyahu blokunun en sadık destekçisi olan Haredi kanadında, bu güvensizliğin ardından tarihi bir eksen kayması yaşanıyor. Eski Başhaham Yitzhak Yosef, önümüzdeki genel seçimlerde radikal bir adım atarak eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi ile ittifak yapabileceklerinin sinyalini verdi.
Eisenkot hakkında övgü dolu ifadeler kullanan dini lider, şu dikkat çekici açıklamayı yaptı:
"Eisenkot son derece dürüst bir insan, samimi bir Yahudi ve Tevrat talebelerine içten bir sevgi besliyor. Büyükannesi geçmişte Şas Partisi'ne oy vermişti ve onun bir haham olmasını çok istemişti. Bu arzusu gerçekleşmedi belki ama kendisi kesinlikle güvenebileceğimiz bir isim. Gelecek seçimlerde onunla ortak hareket edebilir ve bir sonraki başbakan olması için tüm gücümüzle arkasında durabiliriz."
Yosef ayrıca, koalisyonun diğer Ultra-Ortodoks ortağı olan Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisinin de anketlerde Netanyahu’yu zorlayan Eisenkot’u desteklemesini umduğunu sözlerine ekledi.
İktidar Blokunda Çatlak Büyüyor: Likud'dan İstifa Geldi
Haredi toplumunun askere alınması ve askeri yükün tüm vatandaşlar arasında eşit paylaşılması yönündeki toplumsal baskı, Netanyahu’nun kendi partisi içinde de çözülmelere yol açıyor. Son olarak, iktidardaki Likud Partisi Milletvekili Dan Illouz, Haredilerin askere alınması gerektiğini savunarak partideki görevlerinden istifa ettiğini ve bir sonraki ön seçimlerde aday olmayacağını duyurmuştu.
Eski Başhaham Yosef’in bu son çıkışı, hem parti içindeki istifalarla sarsılan hem de askeri muafiyet krizi nedeniyle köşeye sıkışan Netanyahu hükümeti için yolun sonu anlamına gelebilir. Siyasi analistler, Haredi oylarının muhalefet bloğuna kayması durumunda Netanyahu’nun yeniden başbakanlık koltuğuna oturmasının neredeyse imkansız olacağını belirtiyor.
