Ortadoğu'da tırmanan jeopolitik gerilim, küresel enerji piyasalarında sert rüzgarlar estiriyor. Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) İran'a yönelik düzenlediği kapsamlı hava operasyonları ve Tahran yönetiminin bölgedeki Körfez ülkelerine karşı başlattığı misilleme hamleleri, petrol fiyatlarında ani ve sert bir yükselişi beraberinde getirdi. Enerji koridorlarının güvenliğine ilişkin endişelerin artmasıyla küresel piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5'e yakın değer kazandı.
Dünü 76,01 dolar seviyesinden kapatan Brent petrol, yeni güne yoğun alıcılı başladı. Vadeli piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık yüzde 4,56'lık bir artış göstererek 79,48 dolara kadar tırmandı. Eş zamanlı olarak ABD hafif petrolü Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de değer kazanarak 74,78 dolar seviyelerinden işlem görmeye başladı.
300'den Fazla Hedef Vuruldu
Piyasalardaki bu sert fiyat hareketinin arkasında, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından gerçekleştirilen askeri operasyonlar yer alıyor. CENTCOM tarafından yapılan resmi bilgilendirmede; kara ve deniz konuşlu savaş uçakları, insansız hava araçları (İHA) ve savaş gemilerinden fırlatılan hassas güdümlü füzelerle İran'a ait kritik noktaların hedef alındığı duyuruldu.
Üç gece süren yoğun operasyonlar kapsamında füze ve İHA mevzileri, mühimmat depoları, deniz kuvvetleri altyapıları, haberleşme ağları ve kıyı gözetleme tesisleri dahil olmak üzere toplamda 300'den fazla hedef başarıyla imha edildi. Son operasyonların ise doğrudan ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatıyla, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik tehdit oluşturma kapasitesini zayıflatmak amacıyla gerçekleştirildiği vurgulandı.
Hürmüz Boğazı'nda Sevkiyat Krizi ve Bölgesel Misillemeler
Askeri operasyonlara Tahran cephesinden yanıt gecikmedi. İran yönetimi, ABD'nin hava saldırılarına karşı misilleme olarak bölgedeki stratejik müttefikleri ve komşu ülkeleri hedef aldığını duyurdu. Bu doğrultuda Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt topraklarına yönelik askeri saldırılar gerçekleştirildiği bildirildi.
Piyasa analistlerine göre fiyatları asıl tetikleyen unsur, İran’ın küresel petrol ticaretinin şah damarı konumunda olan Hürmüz Boğazı üzerinden enerji sevkiyatını tamamen durdurma yönündeki tehditleri oldu. Dünya petrol arzının çok büyük bir kısmının geçiş güzergahı olan boğazın kapatılması ihtimali, tedarik zincirinde kırılma korkusu yaratarak fiyatları yukarı yönlü baskılamaya devam ediyor. Bölgedeki askeri hareketliliğin seyrine göre enerji piyasalarındaki oynaklığın sürmesi bekleniyor.
