Avrupa Birliği (AB), küresel güvenlik krizleri ve artan tehditler karşısında savunma kapasitesini en üst seviyeye çıkarmak amacıyla radikal bir dönüşümün eşiğinde. Brüksel yönetimi, kıta genelinde parçalanmış halde bulunan askeri sanayiyi tek bir çatı altında toplayacak ve iç pazardaki tıkanıklıkları giderecek tarihi yasal düzenleme önerisini yıl sonuna kadar sunacağını duyurdu.
Strazburg’da gerçekleştirilen Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurulu’nun savunma temalı oturumunda konuşan AB Komisyonunun Savunma ve Uzaydan Sorumlu Üyesi Andrius Kubilius, Avrupa'nın savunma altyapısını güçlendirecek stratejik hedefleri kamuoyuyla paylaştı.
"Bütçeyi Artırmak Tek Başına Yeterli Değil"
Son dönemde üye ülkelerin savunmaya ayırdığı bütçeleri rekor seviyelere çıkardığına dikkat çeken Kubilius, paranın tek başına askeri hazır olmama sorununu çözmediğini vurguladı. Mevcut bürokratik mekanizmaların üretimi ve tedarik süreçlerini ciddi şekilde yavaşlattığını belirten Kubilius, üye ülkelerdeki acı tabloyu şu sözlerle gözler önüne serdi:
"Bazı üye ülkelerde savunma sanayisi kuruluşları yeni bir üretim tesisi veya fabrika inşa edebilmek için 4 yıla varan izin süreçleriyle karşı karşıya kalıyor. Bu tablo, Avrupa’nın savunma hazırlığına ve güvenlik mimarisine doğrudan zarar veriyor."
Yeni yasayla birlikte bu ruhsatlandırma ve onay süreçlerinin radikal bir şekilde kısaltılması hedefleniyor.
Sınırlardaki Engel Kaldırılıyor, Muafiyetler Sürüyor
Avrupa genelinde şu an için entegre bir "AB Savunma Pazarı" bulunmadığına işaret eden Brüksel yönetimi, üye ülkelerin ortaklaşa ürettiği askeri teçhizat ve ürünlerin dahi iç sınırlarda haftalarca, hatta aylarca gümrük ve geçiş prosedürlerine takıldığını kaydetti. Yıl sonuna kadar sunulacak yeni öneriyle birlikte;
Askeri ürünlerin birlik içindeki serbest dolaşımı hızlandırılacak,
Savunma sanayisinde kritik öneme sahip özel kimyasal maddelere yönelik mevcut muafiyetler korunacak,
Bürokratik engeller tamamen ortadan kaldırılarak lojistik aksamaların önüne geçilecek.
KOBİ’ler ve Yenilikçi Şirketler İçin Yeni Fırsat Kapısı
Hazırlanan yeni düzenleme çerçevesinde Avrupa Savunma Fonu (EDF) üzerindeki ağır bürokratik yük de hafifletilecek. Kuralların daha basit ve şeffaf hale getirilmesiyle birlikte, özellikle yenilikçi teknoloji üreten küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) fonlara erişimi kolaylaştırılacak. Böylece acil savunma ihtiyaçlarının karşılanmasında daha esnek ve hızlı adımlar atılabilecek.
Karar Sürecinde Son Viraj
AB Konseyi ve AP müzakerecilerinin haziran ayında üzerinde uzlaştığı savunma hazırlığı ve rekabet gücü paketi, AP Genel Kurulu’ndaki oylamanın ardından nihai onay için AB Konseyi’nin gündemine gelecek. Kararın AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanmasıyla birlikte Avrupa savunma sanayisinde resmi olarak yeni bir dönem başlayacak.
