Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, New York’ta gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu marjındaki kritik oturumda uluslararası kamuoyuna seslendi. Kallas, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) eşi benzeri görülmemiş bir vesayet ve baskı kıskacında olduğunu belirterek, adalet mekanizmalarının korunması gerektiğini vurguladı.
BM Genel Merkezi’nde düzenlenen "Uluslararası İnsancıl Hukuku Güvence Altına Alan İnsani Diplomasi" başlıklı üst düzey toplantıda değerlendirmelerde bulunan Kallas, II. Dünya Savaşı’nın ardından inşa edilen küresel hukuk normlarının bugün büyük bir sınavdan geçtiğine dikkat çekti.
"UCM’ye Yönelik Baskı Bütün Sistemi Tartışmaya Açar"
Uluslararası adalet kurumlarının ve yargıçların hedef alınmasının kabul edilemez olduğunu ifade eden Yüksek Temsilci Kallas, UCM ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD) gibi yapıların siyasi müdahalelerden arındırılması gerektiğinin altını çizdi. Kallas, "Niyet edilenden tamamen farklı bir tabloyla karşı karşıyayız; UCM şu an devasa bir baskı altında. Mahkemeye ve görev yapan yargıçlara dönük bu tutum yalnızca bir kurumu değil, İkinci Dünya Savaşı sonrasında büyük bedellerle kurduğumuz uluslararası hukuk düzeninin meşruiyetini sorgulatır hale getiriyor" dedi.
"Asıl Mesele Hukuk Yokluğu Değil, Cezasızlık Zırhı"
Mevcut uluslararası mevzuatın daha önce hiç olmadığı kadar net ve erişilebilir olduğunu dile getiren Kallas, krizin temelinde kuralsızlık değil, yaptırımsızlık yattığını belirtti:
"Bugün karşı karşıya olduğumuz temel sorun hukukun yetersizliği değil, cezasızlık kültürünün hakim olmasıdır. Ne yazık ki cezasızlık, yeni ihlalleri ve cezasızlıkları besliyor. Eğer adaleti tesis etme konusunda kararlı bir irade sergilenirse, uygulanacak hukuki yollar her zaman bulunur."
Gazze Uyarısı: "Enkaz Kaldırılırken Deliller Yok Edilmemeli"
Savaş suçlarının belgelenmesi noktasında geçmişte Suriye ve Afganistan örneklerinde atılan adımları hatırlatan Kallas, Gazze’deki duruma ilişkin hayati bir uyarıda bulundu. Bölgede ilerleyen süreçte başlayacak enkaz kaldırma ve yeniden imar faaliyetleri sırasında olası savaş suçlarına dair kanıtların karartılmaması gerektiğini vurgulayan Kallas, şunları kaydetti:
"Hesap verebilirlik ilkesi coğrafyaya veya aktörlere göre esnetilemez. Suriye'de, Afganistan'da, Ukrayna'da ya da Gazze'de... Suç nerede işlenirse işlensin adalet seçici olamaz. Seçici davranıldığı an, uluslararası toplumun tüm inandırıcılığı yok olur."
Küresel Çatışma Bölgelerinde İnsani İhlaller Sürüyor
Konuşmasının son bölümünde dünyanın dört bir yanında devam eden insancıl hukuk ihlallerine değinen Kallas; Gazze, Ukrayna, Sudan, Etiyopya, Haiti, Myanmar ve Yemen gibi kriz bölgelerinde sivillerin doğrudan hedef alındığını, hastane ve okul gibi korunan yapıların bombalandığını ve insani yardımların engelletilerek açlığın bir silah gibi kullanıldığını hatırlatarak uluslararası toplumu somut adım atmaya davet etti.
