RED III ve RFNBO hedefleri, AB’nin en değerli temiz enerji kılavuzları. Peki bu kavramlar neden gündemde, hep güncel ve önemseniyor? Bu soruları yanıtlamak için kavram içeriklerine sahip olmak gerek.
RED III, (Revised Renewable Energy Directive) AB’nin genel yenilenebilir enerji çerçevesidir.
RFNBO ise bu çerçeve içinde özellikle yenilenebilir hidrojen ve türevlerine ilişkin yakıt kategorisidir.
Sözcük anlamı şudur: Renewable Fuels of Non-Biological Origin, Türkçesiyle biyolojik kökenli olmayan yenilenebilir yakıtlar.
RED III, 2030 için AB genelinde yenilenebilir enerjinin toplam enerji tüketimindeki payını bağlayıcı olarak en az yüzde 42,5’e çıkarmayı hedefler; ayrıca yüzde 45’e ulaşılması yönünde ortak bir hedef vardır.
En değerli RFNBO ise, yenilenebilir elektrikle elektroliz yoluyla üretilen yeşil hidrojen üretim ve kullanımıdır.
Bunun yanında bu hidrojenden üretilen e-metanol, e-amonyak ve bazı sentetik yakıtlar da gerekli kriterleri sağladığında RFNBO kapsamına girebilir. AB kuralları, RFNBO hidrojeninin yenilenebilir enerjiye dayanmasını ve fosil alternatife kıyasla en az yüzde 70 sera gazı emisyon tasarrufu sağlamasını gerektirir.
RED III’ün en kritik hidrojen hedeflerinden biri; çelik, kimya ve gübre sektörlerinde kullanılan hidrojenin giderek daha büyük bölümünün yenilenebilir kökenli olması sağlayacak.
2030 itibarıyla ulaştırma sektörüne sağlanan enerjinin en az yüzde 1’i RFNBO kaynaklı olmalıdır.
Ayrıca: RFNBO + ileri biyoyakıtların toplam payı en az yüzde 5,5 olmalıdır. Bu hedef özellikle havacılık, denizcilik ve ağır taşımacılık gibi doğrudan elektrifikasyonun zor olduğu alanlar açısından önemlidir.
AB, üye devletlere, 2030’a kadar ulaştırmada iki yol sunuyor:
Yenilenebilir enerjinin payını en az yüzde 29’a çıkarmak veya ulaştırma yakıtlarının sera gazı yoğunluğunu en az yüzde 14,5 azaltmak.
RED III sadece “yeşil hidrojen üretin” demiyor. Esasen yeşil hidrojen için zorunlu bir talep pazarı yaratıyor. Basit zincir şöyle:
RED III → RFNBO yükümlülüğü - sanayi ve ulaştırmada zorunlu talep → yeşil hidrojen yatırımı - elektrolizör, depolama, taşıma ve HRS altyapısı ihtiyacı.
Tartışma artık yalnızca “hidrojen üretilebilir mi?” değil, “üretilen hidrojeni kim ve hangi düzenleyici zorunluluk nedeniyle satın alacak?” sorusunu getiriyor. Tüm bu verilerin ışığında, Avrupa Komisyonu’na yapılan çağrı önem taşıyor.
Avrupa enerji ve hidrojen değer zincirinde faaliyet gösteren 170 şirket, ortak çağrıda şunları dile getirdi: RED III kapsamında ulaştırma ve sanayi için belirlenen bağlayıcı RFNBO — biyolojik kökenli olmayan yenilenebilir yakıt — hedeflerinin korunması ve 2030 sonrasına taşınması.
Şirketlere göre bu hedefler yalnızca iklim politikasının değil, yenilenebilir hidrojen yatırımlarının finansmanı ve pazar oluşumunun da temelidir.

RED III hedefleri neden korunmalı?
Sektörün temel argümanı, bağlayıcı hedeflerin halihazırda somut yatırım üretmeye başlamış olmasıdır. Avrupa’da 15 milyar avro’nun üzerinde yatırım taahhüdü oluştuğu, hidrojenin nihai kullanım alanlarındaki yatırımların son bir yılda yüzde 35 arttığı ve 4 GW’tan fazla elektroliz kapasitesinin yapım aşamasına geçtiği belirtilmektedir.
2030 hedeflerinin tam uygulanması halinde 50–60 milyar avroluk ek yatırım ve yılda yaklaşık 30 milyon ton CO₂ azaltımı mümkün görülmektedir.
Bu nedenle sektör; ulaştırma ve sanayideki bağlayıcı RFNBO hedeflerinin kaldırılmamasını istiyor.
2030 sonrasında devam ettirilmesi ve düzenlemelerin sadeleştirilmesinin talep yaratıcı yükümlülüklerin ortadan kaldırılması anlamına gelmemesi isteniyor.
Ana ekonomik mesele: Yatırımcı için kesinlik
Belgenin en güçlü argümanı yatırım finansmanı üzerinden kurulmaktadır. Büyük ölçekli hidrojen projeleri yalnızca niyet beyanları veya gösterge niteliğindeki hedeflerle finanse edilemez. Yatırımcı; öngörülebilir nakit akışı, uzun vadeli talep ve uygulanabilir düzenleyici yükümlülük görmek ister.
Bu nedenle RFNBO hedefleri projelerin “bankability”, yani finansman bulabilirliği açısından kritik kabul edilmektedir. Hidrojen: Yalnızca iklim değil, dayanıklılık ve enerji güvenliği başlığıdır. Hidrojen, elektrifikasyonun alternatifi değil tamamlayıcısı olarak konumlandırılmaktadır. Yenilenebilir elektrik üretimindeki kısıntıların azaltılması, mevsimsel enerji depolama, şebeke esnekliği ve sanayiye temiz molekül sağlanması temel kullanım alanlarıdır.
Ayrıca AB içindeki üretimin güvenilir ülkelerden yapılacak ithalatla tamamlanması öngörülmektedir. Komisyon etki analizlerine göre AB’nin 2040 iklim hedefleri doğrultusunda yaklaşık 20–35 milyon ton hidrojene ihtiyaç duyabileceği belirtilmektedir.

Asıl hedef: Hidrojen değil, talep güvencesi
Tartışmanın merkezindeki soru artık “Hidrojen üretilebilir mi?” değildir. Asıl mesele kimin, ne kadar, hangi standartta ve ne kadar süreyle hidrojen satın alacağıdır. RED III bu sorulara düzenleyici bir talep sinyali verdiğinden mektup, esasen bir hidrojen üretim hedefinden çok “demand certainty”, yani talep güvencesi çağrısıdır.
Belgenin temel mesajları;
- RFNBO hedeflerinin korunması,
- 15 milyar Euro’yu aşan mevcut yatırım,
- 4 GW üzerindeki elektroliz kapasitesi,
- 50–60 milyar Euro’luk ek yatırım potansiyeli,
- Yaklaşık 30 MtCO₂/yıl emisyon azaltımı,
- Düzenleyici güvenilirlik,
- Hidrojenin sanayi politikasındaki stratejik rolü ve enerji güvenliği/dayanıklılık katkısı
Türkiye açısından kritik soru artık “hidrojen üretebilir miyiz?” değil, “AB tarafından RFNBO olarak kabul edilecek hidrojen üretebilir miyiz?” şeklindedir.
Bunun için RFNBO mevzuatı, karbon hesaplama, sertifikasyon, doğrulama, yenilenebilir elektriğin kaynağının izlenmesi ve emisyon metodolojilerinde kapasite geliştirilmesi gerekmektedir.
Stratejik rekabet alanlarından biri giderek “hydrogen compliance capability” olacaktır.
İkinci fırsat ihracattır. Türkiye, yenilenebilir elektrik - RFNBO hidrojen - e-metanol, yeşil amonyak veya sentetik yakıtlar - AB sanayisi şeklinde bir değer zincirinde yer alabilir.
Ayrıca elektrolizör bileşenleri, kompresör, tank, vana, borulama, hidrojen istasyonları, güç elektroniği, yakıt hücreleri, mühendislik, dijital izleme ve sertifikasyon hizmetleri önemli sanayi fırsatları yaratabilir.
AB’ye yapılan çağrının öncelikleri: Türkiye’nin enerji öncelikleri ile çelişmiyor, bilakis birbirini destekliyor.
Dünya genelinde, yüzde seksene yüzde yirmi gibi fosil yakıtların yenilenebilir kaynaklara üstünlüğü var. Küresel hedef, 2050’de bunu tersine çevirmek. Türkiye, her fırsatta vurguladığımız gibi, coğrafyasını “zenginlik” olarak tanımlayabilir.
Rüzgâr ve güneş kaynaklarımız zengin, suyumuz bol, insan kaynağımız güçlü.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, TENMAK ve TEMEN öncülüğündeki çalışmalar, TÜBİTAK, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı gibi, çok sayıda güçlü bileşen yatırımcı/üreticinin de güvencesidir.
Mevzuatın hızla tamamlanması, Yeşil Hidrojen Özel Üretim Bölgeleri ilan edilmesi, elektrifikasyon kadar hidrojen sektörüne de katkı sağlayacaktır.
Ortak fayda, Avrupa Komisyonu’na sunulan hassasiyetlerin Türkiye ile de buluşmasıyla büyüyecektir.