Küresel jeopolitik gerilimler, tedarik zinciri kırılmaları ve iklim krizleri dünya enerji piyasalarını derinden sarsarken, Türkiye enerji güvenliğini garanti altına alacak tarihi bir dönüşümün eşiğinde. İstanbul Doğal Kaynaklar Zirvesi’nde konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, ülkenin enerjideki geleceğini şekillendirecek "Yeni Enerji Mimarisi" stratejisini kamuoyuyla paylaştı. Türkiye’yi bölgesel bir enerji merkezi konumuna getirmeyi hedefleyen bu strateji, yerli kaynakların maksimize edilmesinden sınır ötesi mega altyapı projelerine kadar çok geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
Küresel Krizlere Karşı "Milli Enerji" Kalkanı
Pandemi süreciyle tetiklenen ve bölgesel çatışmalarla tırmanan küresel belirsizliklerin enerji arz güvenliğini hiç olmadığı kadar karmaşık hale getirdiğini ifade eden Bakan Bayraktar, Türkiye’nin bu tektonik kırılmalara karşı en hazırlıklı ülkelerden biri olduğunu vurguladı. 2016 yılından bu yana kararlılıkla uygulanan "Milli Enerji ve Maden Politikası" sayesinde Türkiye'nin kırılganlıkları avantaja çevirdiğini belirten Bayraktar, Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası ve Gabar’daki petrol keşiflerinin bu direncin en somut kanıtları olduğunu dile getirdi. Bakan, milli şirketlerin sadece yurt içinde değil, Somali, Libya ve Pakistan gibi farklı coğrafyalarda da aktif arama ve üretim faaliyetleri yürüterek küresel ölçekte pragmatik hamleler yaptığını aktardı.
Yenilenebilir Enerjide İddialı Hedef: COP31 İşareti
Yeni mimarinin merkezine elektriği ve yeşil dönüşümü koyduklarını ifade eden Bayraktar, güneş ve rüzgar enerjisinde 2035 yılı için konulan 120 gigavatlık kurulu güç hedefinin daha da yukarı taşınacağını müjdeledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, bu yeni ve çok daha iddialı vizyonu COP31 sürecinde dünya kamuoyuna ilan edeceğini belirten Bakan, yeşil enerji portföyünü desteklemek amacıyla sadece şebeke altyapısına 30 milyar dolarlık devasa bir yatırım planlandığını açıkladı. Bu dönüşümün tamamlayıcısı olarak ulaşımdan sanayiye kadar tüm sektörleri kapsayan geniş tabanlı bir enerji verimliliği planı da eş zamanlı olarak devreye alınacak.
Boru Hatlarında Tam Kapasite ve Alternatif Rotalar
Türkiye, lojistik avantajını kullanarak atıl kalan enerji koridorlarını canlandırmaya hazırlanıyor. Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Boru Hattı’nın günlük 400 bin varillik yedek kapasitesinin devreye alınması ve TANAP’ın kapasitesinin artırılması yeni dönemin öncelikli adımları arasında yer alıyor. Küresel enerji krizlerine karşı alternatif "B planları" sunduklarını belirten Bayraktar, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’nın Basra’ya kadar uzatılarak Ceyhan’a en az 1,5 milyon varil petrol aktarılmasını önerdiklerini hatırlattı. Ayrıca Türkmenistan doğal gazının Trans-Hazar hattı üzerinden Avrupa’ya ulaştırılması ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) altyapısının geliştirilerek Güneydoğu Avrupa'ya arz sağlanması hedefleniyor.
Suudi Arabistan ile Mega Elektrik Hattı, Nükleerde Kararlılık
Sadece fosil yakıtlarda değil, elektrik iletiminde de sınırları aşan projeler masada. Azerbaycan’da üretilen yeşil elektriğin Avrupa’ya taşınmasını öngören dörtlü anlaşmanın ardından, şimdi de Suudi Arabistan’dan başlayıp Ürdün ve Suriye üzerinden Türkiye’ye ulaşacak devasa bir entegre mega elektrik hattı üzerinde çalışılıyor. Öte yandan, baz yük ihtiyacını karşılamak adına nükleer enerjinin bir tercih değil, zorunluluk olduğunu ifade eden Bayraktar, Akkuyu ile açılan perdenin ardından 2050 yılına kadar 20 gigavatlık nükleer kapasiteye ulaşmayı hedeflediklerini yineledi.
Eskişehir Beylikova’da Endüstriyel Tesis İçin Geri Sayım
Türkiye'nin sadece bir tüketim ya da transit ülkesi değil, aynı zamanda bir teknoloji ve üretim üssü olmasını hedeflediklerini belirten Bakan Bayraktar, kritik mineraller ve nadir toprak elementlerine yönelik yatırımların altını çizdi. Batarya teknolojilerinden savunma sanayisine kadar stratejik öneme sahip bu elementler için Eskişehir Beylikova’daki pilot tesisin ardından, endüstriyel ölçekteki büyük tesisin temelinin de yakın zamanda atılacağını duyurdu.
Bakan Bayraktar, tüm bu iddialı vizyonun arkasındaki temel itici gücün bölgesel işbirlikleri, güçlü liderlik ve siyasi irade olduğunu vurgulayarak, Türkiye’nin enerjiyi bir gerilim unsuru olarak değil; bölgesel barış, istikrar ve ortak refahın anahtarı olarak gördüğünü sözlerine ekledi.
