Sermaye piyasalarında şeffaflık, adalet ve yatırımcı güvenliğini artırmayı hedefleyen kritik düzenleme, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunun onayından geçti. Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararları doğrultusunda tasfiye sürecine alınan ancak işlemleri henüz tamamlanmayan yatırım fonlarını kapsayan kanun teklifi, hak kayıplarını önlemeyi ve piyasayı usulsüzlüklerden arındırmayı amaçlıyor.
Yeni yasayla birlikte, fon bünyesinden hukuka aykırı şekilde çıkarılan tüm mali değerlerin geri kazanılması, oluşan kayıpların sorumlulardan tahsil edilmesi ve elde edilen gelirin adil biçimde fon pay sahiplerine aktarılması için net bir hukuki çerçeve çiziliyor.
Süreç SPK Denetiminde ve Şeffaf İlkelere Göre Yürütülecek
Kabul edilen teklife göre tasfiye işlemleri, SPK’nin sıkı denetim ve gözetiminde, tasfiyeyle yetkilendirilen kuruluşlarca yürütülecek. Kurul; fon varlıklarının tespiti, nakde çevrilme biçimi, değerleme kriterleri, pay sahipliğinin belirlenmesi ve dağıtım sırası gibi tüm kritik aşamalarda tam yetkili kılındı.
Varlıkların nakde dönüştürülmesi sürecinde borsa fiyatlarının gerçek değeri yansıtmadığı veya süreci gereksiz uzatacağı hallerde; hakim ortağa satış, toptan satış veya özel işlem bildirimi gibi alternatif yollar devreye alınabilecek. Borsa dışı satış imkanı da sunan düzenleme, bu yolla satılan varlıkların piyasa dengesini bozmaması adına alıcılara geçici satış yasağı getirme yetkisini de SPK'ye veriyor.
Mağdur Yatırımcıya 1 Milyon Liraya Kadar Ara Ödeme
Yatırımcıların uzun süre nakitsiz kalmasını engellemek amacıyla tasfiye sürecinde ara ödeme mekanizması kuruluyor. Fon varlıklarının satışı sonucu elde edilen net tutar, mağduriyetleri önlemeye yetmediği takdirde, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalamaları baz alınarak kısıtlı endeksleme ile net yatırım tutarları hesaplanacak.
Bu hesaplama çerçevesinde, Kurul tarafından belirlenen fonlarda 1 milyon TL'nin altında yatırımı bulunanlara net tutar kadar, 1 milyon TL ve üzerinde yatırımı olanlara ise 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme yapılabilecek. Dağıtılabilir nakdin kısıtlı olduğu durumlarda ise sosyal adalet gözetilerek ödemeler en düşük yatırım tutarına sahip yatırımcıdan başlatılabilecek.
Usulsüzlük Yapan Şahıs ve Kurumlar Kapsam Dışı Bırakılacak
Sermaye Piyasası Kanunu’nda yer alan piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı gibi suçlara karışan veya tasfiyedeki fonlarla birlikte hareket ettiği tespit edilen kişiler, oluşturulan geri kazanım hesaplarından ve ödemelerden hiçbir şekilde yararlanamayacak. Usulsüz işlemlerle fondan haksız kazanç sağlayanların elde ettiği getirileri iade etmesi için de isteğe bağlı geri ödeme mekanizmaları oluşturulacak.
Şahsi Sorumluluk Yoluyla Malvarlıklarına TMSF El Koyacak
Teklif, fondan mevzuata aykırı, muvazaalı veya karşılıksız işlemlerle borç, kredi ya da teminat aktarımı yapılarak verilen zararlarda şahsi sorumluluk esasını getiriyor. Oluşan zararlardan öncelikle portföy yönetim şirketleri sorumlu tutulacak. Zararın tahsil edilememesi halinde ise bu işlemlerde payı olan yöneticiler, hakim ortaklar ve ilişkili taraflar şahsen sorumlu sayılacak. Görevden ayrılmış olmak bu sorumluluğu ortadan kaldırmayacak.
TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında yetkilendirilerek sorumluların malvarlığı üzerinde takip ve tahsilat başlatacak. Suç soruşturmaları kapsamında el konulan ve haksız elde edildiği belirlenen taşınmaz ve varlıklar, dava süreçleri beklenmeksizin TMSF tarafından satılarak veya tasfiye edilerek doğrudan fon hesabına aktarılabilecek.
Geri Kazanım Hesabı Haczedilemeyecek
TMSF nezdinde her fon için ayrı alt hesaplarda tutulacak geri kazanım hesapları, Kurumun kendi malvarlığından tamamen ayrı izlenecek. Bu hesapta toplanan paralar sadece mağdur yatırımcıların ödemelerinde ve zorunlu tasfiye giderlerinde kullanılabilecek. Söz konusu fonlar haczedilemeyecek, üzerlerine ihtiyati tedbir konulamayacak ve kamu alacakları için dahi teminat gösterilemeyecek.
Süreç boyunca ihtiyaç duyulması halinde SPK ve Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM), hukuki takip ve incelemeler için dışarıdan uzman avukatlık, muhasebe ve yazılım hizmeti de alabilecek.
