Vize Randevularında 'Bot' Karaborsası: 7 Aracı Şirket Mercek Altında
Yurt dışına seyahat etmek isteyen Türk vatandaşlarının son dönemde en büyük çilesi haline gelen Schengen vizesi randevu krizinde yeni bir perde açıldı. Randevu sistemlerinin yapay zekalı "bot" yazılımlarla bloke edilerek fahiş fiyatlarla karaborsada satıldığı iddiaları, konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıdı. Gelen yoğun şikayetler üzerine Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kurulu, vize başvuru aracılık hizmeti sunan 7 firmaya yönelik geniş çaplı bir inceleme başlattı.
Bakan Bolat Detayları Paylaştı
Sektördeki fırsatçılık ve haksız ticari uygulamalara dair milletvekillerinin sunduğu yazılı soru önergelerine yanıt veren Ticaret Bakanı Ömer Bolat, tüketici hak ihlallerine karşı atılan kritik adımları kamuoyuna duyurdu. Bakan Bolat, vize danışmanlık hizmeti adı altında tüketicileri aldatıcı veya yanıltıcı tanıtımlarla mağdur eden firmaların mercek altına alındığını belirtti. Yürütülen yasal süreç kapsamında, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca 6'sı doğrudan resen olmak üzere toplam 7 şirket hakkında resmi tahkikatın devam ettiği bilgisini paylaştı.
Geçmiş dönem uygulamalarına da değinen Bolat, 2023 yılında benzer şekilde yanıltıcı reklam faaliyetlerinde bulunduğu tespit edilen bir firmanın reklamlarının durdurulduğunu, bir diğer şirkete ise hem durdurma hem de ağır idari para cezası uygulandığını hatırlattı.
Bot Yazılımlarla Bloke Edilen Sistem ve Fahiş Fiyatlar
Vize randevularının karaborsaya düşmesiyle ilgili çarpıcı detaylar, seyahat acentelerinin gözlemleriyle de destekleniyor. Sınırlı sayıda ve tahmin edilemeyen zaman dilimlerinde (gece yarısı ya da resmi tatil günleri gibi) sisteme yüklenen randevuların, aracı kurumların kullandığı özel bot yazılımlar vasıtasıyla saniyeler içinde kapatıldığı iddia ediliyor. Sıradan vatandaşların sisteme erişmesine engel olan bu yapı, acil vize ihtiyacı olan kişilere bu randevuları 300 ile 1000 euro arasında değişen fahiş bedellerle satarak haksız kazanç kapısı oluşturuyor.
Şahsi IBAN ve Faturasız İşlemlere Üç Bakanlık Kıskacı
Bakanlığa ulaşan şikayetlerin sadece randevu bulamama sorunuyla sınırlı kalmadığı, işin mali boyutunun da oldukça karanlık olduğu görüldü. Son 5 yıllık süreçte CİMER ve e-Devlet üzerinden yapılan 150'den fazla doğrudan başvuru ile tüketici hakem heyetlerine intikal eden 1187 adet şikayet dosyasında ciddi iddialar yer alıyor. Tüketicilerden hizmet bedellerinin şirket hesapları yerine şahsi IBAN numaraları üzerinden talep edildiği ve bu işlemler karşılığında hiçbir fatura ya da makbuz kesilmediği saptandı.
Ticaret Bakanlığı, kayıt dışı para trafiği ve vergi kaçakçılığı şüphelerini içeren bu usulsüzlük iddialarını, derinlemesine araştırılması amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı’na resmi yazı ile iletti.
Mevzuatta Yeni Düzenleme Sinyali
Vize aracılık hizmeti veren firmaların fiyat politikaları, iptal durumundaki iade koşulları ve şeffaf bilgilendirme yükümlülüklerine dair mevcut tüketici kanununda spesifik bir yasal boşluk bulunduğunu kabul eden Bakan Ömer Bolat, yeni bir yasal çerçevenin sinyalini verdi. Bolat, vatandaşların mağduriyetini kalıcı olarak engellemek adına, ilgili paydaş kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak sektöre yönelik ilave düzenleyici tedbirlerin ve yeni yaptırımların masada olduğunu vurguladı.
