Küresel piyasalar, Orta Doğu'da devam eden çatışmalar ve enerji arzına yönelik endişelerin odağında yeni haftaya karışık bir seyirle başladı. ABD ve İsrail'in 28 Şubat tarihinde İran'a yönelik başlattığı saldırıların ardından bölge geneline yayılan gerilim, yatırımcıların risk algısı üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. Özellikle Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin Tahran yönetimi tarafından neredeyse tamamen durdurulması, küresel enerji tedarik zincirini sarsarken petrol fiyatlarındaki artışın küresel enflasyon endişelerini tetiklediği gözleniyor.
Trump'tan İran'a 8 Nisan'a Kadar Süre ve Sert Uyarılar
ABD Başkanı Donald Trump’ın bölgedeki gelişmelere ilişkin açıklamaları piyasaların ana gündem maddesini oluşturuyor. Trump, dün yaptığı açıklamada İran'ın Hürmüz Boğazı'nı derhal trafiğe açması gerektiğini vurgulayarak, "Boğazı açın yoksa cehennemde yaşayacaksınız" ifadesini kullandı. Tahran yönetimiyle hızlı bir anlaşma zemini oluşmaması durumunda İran'daki altyapı tesislerini hedef alabileceğini belirten Trump; köprülerin ve elektrik santrallerinin yerle bir edilebileceğini, petrol kaynaklarının kontrol altına alınabileceğini dile getirdi.
Sert mesajların yanı sıra diplomatik müzakerelere de değinen Trump, Tahran yönetimiyle bir anlaşmaya varılma ihtimalinin bulunduğunu ve görüşmelerin sürdüğünü kaydetti. Daha önce Hürmüz Boğazı'nın açılması için 48 saat süre tanıyan ABD Başkanı, sosyal medya üzerinden yaptığı yeni paylaşımla bu süreyi 8 Nisan'a kadar uzattığını duyurdu. Bu karar, İran'da düşen ABD uçağından sağ kurtulan ikinci pilotun güvenli bir şekilde kurtarılmasının ardından geldi. Trump, bu operasyonu "ABD tarihinin en cesur arama kurtarma faaliyetlerinden biri" olarak nitelendirdi.
ABD ve Avrupa Piyasalarında Son Durum
New York borsasında cuma günü tatil nedeniyle işlem yapılmazken, perşembe günü endeksler karışık bir kapanış gerçekleştirmişti. Haftanın ilk işlem gününde ABD endeks vadeli kontratları, Orta Doğu'dan gelen haber akışıyla dalgalı bir seyir izliyor. Tahvil piyasasında satış baskısı gözlenirken, ABD 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,35 seviyesine yükseldi. Dolar endeksi 100,2 seviyesinde dengelenirken, altının onsu yüzde 0,6 azalışla 4 bin 647 dolardan, Brent petrolün varili ise yüzde 0,1 yükselişle 106,6 dolardan işlem görüyor.
Avrupa tarafında ise bugün Paskalya tatili nedeniyle borsalarda işlem yapılmıyor. Bölge gündeminde enerji fiyatlarındaki artıştan kaynaklanan "beklenmedik karların" vergilendirilmesi öne çıkıyor. Almanya, İtalya, İspanya, Avusturya ve Portekiz maliye bakanları, AB Komisyonu'na gönderdikleri mektupta enerji şirketlerinin elde ettiği yüksek karlar üzerinden yeni bir düzenleme yapılmasını talep etti.
Asya Borsalarında Teknoloji Hisseleri Yükselişte
Asya piyasalarında Çin ve Hong Kong'daki tatillere rağmen işlem gören diğer endekslerde pozitif bir seyir hakim. Japonya'da teknoloji ve yarı iletken sektörü hisseleri yükselişe öncülük ediyor. Resonac Holdings yüzde 6,7, Furukawa Electric yüzde 5,4 ve Lasertec yüzde 5 oranında değer kazandı.
Diplomatik tarafta ise Çin ve Rusya dışişleri bakanları arasında gerçekleşen telefon trafiği dikkat çekti. Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, bölgedeki durumun kötüleştiğini vurgularken, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov askeri operasyonların durdurularak siyasi çözüm yollarına dönülmesi gerektiğini belirtti.
Borsa İstanbul ve Yurt İçi Piyasalar
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, cuma gününü yüzde 0,88 değer kaybıyla 12.936,35 puandan kapattı. Yeni haftanın açılışında dolar/TL paritesi bankalararası piyasada 44,6020 seviyelerinde yatay bir seyir izliyor. Analistler, yurt içinde mart ayı reel efektif döviz kuru verilerinin, yurt dışında ise ABD ISM hizmet sektörü PMI verilerinin takip edileceğini bildirdi. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.800 ve 12.900 seviyeleri destek, 13.000 ve 13.100 puan ise direnç olarak öngörülüyor.
