ABD ve İsrail'in 28 Şubat tarihinde İran'a yönelik başlattığı saldırıların 6. haftasında, ABD ile İran arasında sağlanan iki haftalık geçici ateşkes küresel enerji piyasalarında karşılık buldu. Ateşkes ilanının ardından petrol, doğal gaz ve kömür fiyatlarında aşağı yönlü bir hareketlilik gözlenirken, fiyatların saldırı öncesi seviyelerin üzerindeki seyri devam ediyor.
Petrol Fiyatlarında 100 Dolar Eşiği Aşılıdı
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Hürmüz Boğazı’nın açılması şartıyla iki haftalık ateşkesi kabul ettiğini duyurması petrol piyasalarını doğrudan etkiledi. 8 Nisan’da Türkiye saatiyle 03.00 sularında Brent petrolün varil fiyatı uluslararası piyasalarda 100 doların altına indi. 27 Şubat’taki saldırı öncesi kapanışta 72,48 dolar olan Brent petrol, 10 Nisan itibarıyla günlük yüzde 0,7 azalışla 95,2 dolardan işlem gördü. Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili ise aynı tarihte 96,57 dolardan alıcı buldu. Mevcut rakamlar, Brent petrolde saldırı öncesi döneme göre yüzde 31,3'lük bir artışa tekabül ediyor.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), bölgedeki aksaklıklar nedeniyle yıllık ortalama petrol fiyatı tahminini 78,84 dolardan 96 dolara revize ettiğini açıkladı.
Doğal Gaz Piyasasında Sert Düşüş
Kriz sürecinde Katar'ın Ras Laffan tesislerinde üretimi durdurarak "mücbir sebep" ilan etmesi, küresel LNG arzının beşte birini riske atmıştı. Hollanda merkezli TTF piyasasında 27 Şubat'ta 31,51 avro olan mayıs vadeli gaz kontratları, saldırıların başlamasıyla 43,23 avroya kadar yükselmişti. 7 Nisan’da 53,2 avro seviyesinden kapanan fiyatlar, ateşkes haberinin ardından 8 Nisan’da yüzde 17,5 gerileyerek güne 43,9 avro ile başladı. 10 Nisan Cuma günü ise doğal gaz fiyatları 43,63 dolar seviyesinden işlem görerek haftayı kapattı. Fiyatlar, kriz öncesi dönemin yüzde 38,4 üzerinde seyretmeye devam ediyor.
Kömür Fiyatları ve Hürmüz Boğazı’ndaki Belirsizlik
Savaş sürecinde elektrik üretiminde doğal gaza alternatif olarak yönelimin arttığı kömür piyasasında da gerileme yaşandı. 27 Şubat'ta 118,5 dolar olan Newcastle kömür kontratı fiyatları, 20 Mart'ta 146,5 dolarla zirveyi görmüştü. Geçici ateşkesin ardından 10 Nisan itibarıyla fiyatlar 134,9 dolara geriledi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin iki hafta boyunca mümkün olacağını açıklarken; Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatibzade, İsrail'in Lübnan saldırılarının ateşkes ihlali olduğunu savundu. Küresel petrol ticaretinin yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda gemi trafik hacmi, henüz beklenen seviyelere ulaşmadı.
