Norveç merkezli bağımsız enerji araştırma kuruluşu Rystad Energy, Orta Doğu’daki savaşın Körfez bölgesindeki enerji altyapısında ciddi hasara yol açtığını ve onarım ile yeniden yapılandırma maliyetlerinin en az 25 milyar dolara ulaşabileceğini açıkladı.
Enerji Tesislerinde Geniş Kapsamlı Hasar
Rystad Energy tarafından yapılan değerlendirmede, savaşın petrol ve doğal gaz tedarikinde küresel ölçekte önemli kesintilere neden olduğu belirtildi. Bölgede sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesisleri, rafineriler, yakıt terminalleri ve gazdan sıvıya (GTL) tesislerinin bu süreçten doğrudan etkilendiği ifade edildi.
İlk incelemelere dayanan analizde, hasar gören enerji altyapısının yeniden inşası için yapılacak harcamaların büyük bölümünün mühendislik ve inşaat faaliyetlerinden oluşacağı, bunu ekipman ve malzeme giderlerinin takip edeceği bildirildi.
Ras Laffan Tesisi Öne Çıkıyor
Açıklamada, Katar’daki Ras Laffan Endüstri Şehri’nin en kritik hasar örneklerinden biri olduğu vurgulandı. LNG üretim ünitelerinde meydana gelen zarar nedeniyle tesis kapasitesinin yüzde 17 oranında azaldığı ve bunun yıllık yaklaşık 12,8 milyon tonluk üretim kaybına karşılık geldiği kaydedildi.
Tesisin yeniden tam kapasiteye ulaşmasının ise yaklaşık 5 yıl sürebileceği belirtildi.
Kritik Ekipman Tedarikinde Gecikmeler
Ras Laffan’daki toparlanma sürecinin uzamasının nedenleri arasında, LNG ana soğutma kompresörlerini çalıştıran büyük gaz türbinlerinin sınırlı sayıda üretici tarafından sağlanması gösterildi. Dünya genelinde yalnızca üç üretici tarafından temin edilen bu ekipmanların üretiminde, veri merkezlerinin elektrifikasyonu ve kömür santrallerinin kapatılmasına bağlı talep artışı nedeniyle 2 ila 4 yıl arasında gecikmeler yaşandığı ifade edildi.
Bahreyn’de Rafineri Hasarı ve Üretim Kaybı
Bahreyn’de bulunan BAPCO Sitra Rafinerisi’nin iki ayrı saldırıya maruz kaldığı ve bu saldırılar sonucunda iki ham petrol damıtma ünitesi ile bir tank sahasının zarar gördüğü bildirildi. Bu gelişme üzerine grup operasyonlarında mücbir sebep ilan edildiği aktarıldı.
Rafineride yeni devreye alınan bir ham petrol damıtma ünitesi bloğunun tahrip edilmesinin, tesisin işleme kapasitesini düşürdüğü ve planlanan yatırımlardan elde edilmesi beklenen gelirlerin gecikmesine yol açtığı ifade edildi.
Bölge Genelinde Orta Düzeyde Kesintiler
Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Irak ve Suudi Arabistan’da ise orta ve hafif düzeyde üretim kesintilerinin yaşandığı belirtildi. Bölgedeki toparlanma sürecinin, onarım kapasitesi ile sermaye dağıtımının zamanlamasına bağlı olacağı vurgulandı.
Toparlanma Sürecinde Yapısal Kısıtlar Etkili
Rystad Energy Tedarik Zinciri Araştırmaları Başkanı Audun Martinsen, bölgedeki toparlanmanın finansal kaynaklardan çok yapısal kısıtlarla şekilleneceğini ifade etti. Martinsen, bazı tesislerin aylar içinde yeniden faaliyete geçebileceğini, ancak bazılarının uzun süre devre dışı kalabileceğini belirtti.
İran’ın Güney Pars sahası ve Katar’daki Ras Laffan tesisinin öne çıkan risk alanları arasında yer aldığı ifade edilirken, kritik ekipman tedarik sürelerinin uzunluğu ve hasarın boyutunun toparlanmayı yavaşlatabileceği kaydedildi. İran’ın batı tedarik zincirlerinden dışlanmasının ise alternatif tedarik yöntemlerini gündeme getirdiği belirtildi.
