19 Aylık Durgunluk: Ekonomik ve Sosyal Kriz Derinleşiyor
Erzincan’ın İliç ilçesinde faaliyetleri 19 aydır askıya alınan Anagold Çöpler Altın Madeni için bölge halkı, artan ekonomik ve sosyal sıkıntıları gerekçe göstererek üretimin yeniden başlaması çağrısında bulundu.
İliç’te faaliyet gösteren Anagold Çöpler Altın Madeni, 13 Şubat 2024’te meydana gelen toprak kaymasının ardından üretime ara vermişti.
Ortak basın açıklamasında, “Evlerde ocaklar sönüyor, gençler göç ediyor. Alın terimizle kazandığımız işimizi geri istiyoruz” denildi.
Aradan geçen 19 ayda yalnızca maden işçileri değil, ilçe ekonomisinin tamamı ciddi bir darboğaza girdi. İlçede bulunan esnaf, yerel işletmeler, taşeron firmalar ve işsiz kalan vatandaşlar, yaşanan mağduriyetleri duyurmak amacıyla ilçe merkezinde ortak bir basın açıklaması gerçekleştirdi.
“Kepenk Kapandı, Aileler Dağıldı, Gelecek Belirsiz”
Basın açıklamasında konuşan İliç halkı, yaşadıkları zorlukları şu sözlerle dile getirdi:
“İşsizlik maaşlarımız tükendi. Kredi kartlarımız icralık oldu. Yerel firmalar SGK borçlarını ödeyemez duruma geldi. Esnaf kepenk kapattı, birçok aile ilçeyi terk etti. 367 genç nitelikli iş gücüne sahip olmasına rağmen memleketinden göç etmek zorunda kaldı. Aile bütünlüğü tehdit altında. Biz bu düzeni kendi emeğimizle kurduk. Anagold bizim emeğimizle var oldu. Şimdi o emek yerle bir ediliyor.”
“Devletimizin Yanımızda Olmasını Bekliyoruz”
Madenin kapanmasının ardından ilçe ekonomisinde yaşanan daralmanın sadece işsizlikle sınırlı kalmadığına işaret eden açıklamada, sosyal yapının da ciddi bir erozyona uğradığı vurgulandı:
“İliç’i işsizliğe, ekonomik ve sosyal çöküşe mahkûm etmeyin. Devletimize sesleniyoruz: Bizim yanımızda olun, sesimizi duyun. Bacalar tütsün, ocaklar aşsız kalmasın.”
3 Bin 500 Kişilik İstihdam 400’e Geriledi
Çöpler Altın Madeni, üretimde olduğu dönemde doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 3 bin 500 kişiye istihdam sağlıyordu. Ancak üretimin durdurulmasıyla birlikte bu sayı 400’e kadar düştü. Sadece İliç’te değil, çevre ilçelerde de işsizlik ve ekonomik daralma artarken, kamu gelirlerinde de ciddi kayıplar yaşandı.
İşsizlikteki artışın boyutunu ortaya koyan en çarpıcı veri ise, geçtiğimiz aylarda Erzincan’da Sağlık Bakanlığı tarafından açılan 67 kişilik temizlik kadrosuna tam 14 bin kişinin başvurması oldu.
540 Milyon Dolar Ekonomik Kayıp, 1,4 Milyar Dolarlık Altın Üretimi Kaybı
Madenin kapalı kalmasının bölgesel etkilerinin ötesinde, ülke ekonomisine de ciddi bir yük oluşturduğu belirtiliyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre Çöpler Altın Madeni, Türkiye’nin toplam yıllık altın üretiminin yaklaşık %26’sını karşılıyordu.
Üretimin durduğu 19 aylık süreçte yaklaşık 7,9 ton altın üretilemedi. Bu da yaklaşık 1,4 milyar dolarlık bir kayba işaret ediyor. Aynı zamanda madenin kapanması nedeniyle bölge ekonomisindeki toplam zarar 540 milyon doları aşmış durumda.
İthalat Arttı, Cari Açık Derinleşti
Altın üretiminin düşmesi, Türkiye'nin altın ithalatına daha fazla yönelmesine neden oldu. 2024 yılında 153 tonluk toplam talebin sadece 32,2 tonu yerli üretimle karşılanabildi. 123,8 tonluk açık ise ithalatla kapatıldı.
Bu durum, altın ithalatını cari açığın en büyük kalemlerinden biri haline getirdi. 2023’te 30 milyar dolara ulaşan altın ithalatı, 2024’te uygulanan kısıtlamalara rağmen 17,1 milyar dolar seviyesinde kaldı. Üretilemeyen altının ülke ekonomisine maliyeti ise, 2024 yılı cari açığının yaklaşık %14’üne denk geliyor.
İliç Halkı Kararlı: “Maden Açılana Kadar Mücadele Sürecek”
İliç halkı, yalnızca ekonomik nedenlerle değil, bölgedeki sosyal dengelerin yeniden kurulması için de madenin yeniden faaliyete geçmesi gerektiğini savunuyor.
“Ata yurdumuzu terk etmek istemiyoruz” diyen İliçliler, bu sürecin sadece geçim meselesi değil, bir var olma mücadelesi olduğunu ifade ediyor.
Açıklamanın sonunda şu mesaj verildi:
“Anagold üretime geçene kadar mücadelemiz sürecek. Umudu, emeği ve geleceği yeniden inşa edene kadar buradayız.”
