ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından bölgede tansiyon yükseldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun misilleme kapsamında Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerine izin vermemesi ve geçmeye çalışan bazı gemilere yönelik saldırılar, deniz trafiğini büyük ölçüde durma noktasına getirdi.
Saldırıların başladığı sırada boğazdan geçmek üzere bölgede bulunan çok sayıda gemi, güvenlik riski nedeniyle ilerleyemedi. Özellikle Basra Körfezi çevresinde yoğunlaşan bu gemilerin, Hürmüz Boğazı çevresinde mahsur kaldığı bildirildi. Bölgede yaklaşık 1900 geminin hareket edemediği tahmin ediliyor.
On Binlerce Denizci Zor Koşullarda Bekliyor
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından yapılan açıklamaya göre, bölgede mahsur kalan gemilerde 20 binden fazla denizci bulunuyor. Denizcilerin önemli bir bölümünü Hindistan ve Filipinler vatandaşları oluşturuyor.
Gemilerin bir kısmı açık denizde beklerken, bazıları demirleme sahalarında bulunuyor. Limanlara erişimde yaşanan zorluklar nedeniyle denizcilerin uzun süre gemilerde kalmak zorunda kaldığı ifade ediliyor. Bu durumun, mürettebat üzerinde zihinsel baskı ve yorgunluk oluşturduğu, bazı gemilerde erzak seviyelerinin de azalmaya başladığı belirtiliyor.
Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu’na (ITF) ulaşan yardım taleplerinin yaklaşık yüzde 13’ünün gıda, su ve yakıt eksikliğine ilişkin olduğu bildirildi.
Denizciler Güvenlik ve İletişim Sorunları Yaşıyor
İran’ın Bandar Abbas limanı açıklarında mahsur kalan bir konteyner gemisinde görev yapan Hindistanlı mühendis M.D, yaşanan süreci aktardı. 28 Şubat’tan bu yana bölgede beklediklerini belirten denizci, zaman zaman GPS sinyali alınamaması nedeniyle teknik sorunlar yaşandığını ifade etti.
Aynı bölgede bulunan bir geminin vurulmasına tanık olduklarını söyleyen M.D, denizcilerin hem fiziksel hem de zihinsel olarak zor bir süreçten geçtiğini dile getirdi.
Uluslararası Kuruluşlardan Uyarılar
ITF Denizcilik Koordinatörü Jacqueline Smith, Hürmüz Boğazı çevresindeki denizcilerin içinde bulunduğu durumun kabul edilemez olduğunu belirtti. Smith, denizcilerin kendi iradeleri dışında gelişen bir krizin ortasında kalan siviller olduğunu ifade etti.
Smith, her gün bölgedeki denizcilerden mesaj aldıklarını, bazı mürettebatın haklarına ilişkin bilgi talep ettiğini, bazılarının ise hak ihlalleri yaşadığını bildirdiğini aktardı. Ayrıca bazı gemilerde erzak ve yakıtın tükenmek üzere olduğuna dair bilgiler geldiğini kaydetti.
Denizcilerin Çalışma Koşulları ve Hakları Gündemde
ITF’e bağlı Hindistan İleri Denizciler Birliği (FSUI) Genel Sekreteri Manoj Yadav da birçok geminin yaklaşık bir aydır aynı noktada beklediğini belirtti. Bazı gemilerde gıda, su ve yakıt sıkıntısı yaşandığını ifade eden Yadav, İran limanlarında bulunan denizcilerin bombardıman ve füze saldırılarına tanık olduklarını söyledi.
Yadav, çok sayıda yabancı uyruklu denizcinin, özellikle İran bayraklı gemilerde görev yapanların hedef olma korkusu yaşadığını aktardı. Denizcilerin gemilerden inememesi ve aileleriyle iletişim kurmakta zorlanmasının, uzun süreli bir izolasyon oluşturduğu ifade edildi.
Ayrıca bazı şirketlerin denizcileri yüksek riskli bölgelerde görev yapmaya zorladığı, buna rağmen gerekli risk tazminatlarının ödenmediğine dair bildirimler olduğu aktarıldı.
Can Kayıpları ve Endişeler Artıyor
Hindistan hükümetinin açıklamasına göre, bölgede yaşanan gelişmeler sırasında üç Hintli denizci hayatını kaybetti, bir denizci ise kayıp olarak bildirildi. Bu durum, bölgede görev yapan denizcilerin güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı.
Uluslararası kuruluşlar, denizcilerin haklarının korunması ve çatışma bölgelerinden güvenli geçişlerinin sağlanması gerektiğine dikkat çekiyor.
