Bakan Ömer Bolat, toplantıda yaptığı konuşmada dünya ekonomisinin 2020 yılındaki Kovid-19 krizinden bu yana sarsıntılı bir dönemden geçtiğini belirtti. Yüksek enflasyonun son 5 yılın en önemli ekonomik sorunu olduğunu kaydeden Bolat, küresel ticaret hacmine ilişkin uluslararası raporlardaki tahminleri paylaştı. Dünya Ticaret Örgütü'nün mart ayındaki 2026 raporuna göre, geçen yıl yüzde 4,6 artan küresel ticaret hacminin bu yıl yüzde 1,9’a gerilemesinin beklendiğini aktardı. Ayrıca OECD raporuna göre 2025 yılında yüzde 3,3 büyüyen dünya ekonomisinin bu yıl yüzde 2,9 oranında büyüyeceği tahmin ediliyor.
Enerji Arzı ve Bölgesel Risklerin İhracata Yansıması
Hürmüz Boğazı'ndaki durumun küresel enerji ticaretine etkilerine değinen Bolat, dünya petrol ve doğal gazının yüzde 20’sinin bu güzergahtan geçtiğini hatırlattı. Boğazın kapatılmasının enerji ve petrokimya ürünleri üzerinde olumsuz etkiler yarattığını belirten Bolat, bu süreçte Körfez ülkelerine yönelik ihracatta bir ay boyunca yüzde 40’lık bir azalış yaşandığını bildirdi.
Bakan Bolat, Türkiye’nin enerji arzı noktasında bir sorun yaşamadığını vurgulayarak şu bilgileri verdi:
"Hükümetimiz olumsuz etkileri bertaraf etmek üzere yoğun bir çaba içinde. Enerji, doğal gaz, petrol, madeni yağlar, gübre ve petrokimya ürünleri noktasında arz sorunumuz yok. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımızın kaynak çeşitlendirme politikaları sayesinde stoklarımız yeterli düzeyde."
İhracatta Takvim Etkisi ve Sektörel Değişimler
Yılın ilk çeyreğindeki ihracat performansını değerlendiren Bolat, ihracatta dalgalı bir seyrin hakim olduğunu söyledi. Ocak ayında 800 milyon dolarlık azalış, şubat ayında 300 milyon dolarlık artış ve mart ayında 1,5 milyar dolarlık gerileme yaşandığını ifade etti. Bu azalışta savaş şartları, uzun bayram tatilleri ve takvim etkisinin payı olduğunu belirten Bolat, işlenmiş altın ihracatında da 350 milyon dolarlık bir düşüş kaydedildiğini ekledi.
Nisan ayında takvim etkisinin azalmasıyla bu açığın kapatılacağını öngören Bolat, mayıs ayındaki 9 günlük Kurban Bayramı tatilinin etkilerinin ise haziran ayında telafi edileceğini belirtti.
Avrupa Birliği ile Ticarette Dış Ticaret Fazlası
Ocak-mart dönemini kapsayan ilk çeyrekte toplam ihracatın yüzde 3,1 oranında azalarak yaklaşık 2 milyar dolarlık bir kayıp yaşadığı bilgisi paylaşıldı. Mart ayı itibarıyla ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 73,4 olduğu, yıllıklandırılmış dış ticaret dengesinin ise 98 milyar dolar civarında seyrettiği aktarıldı.
Sektörel bazda savunma sanayii ürünleri ihracatının ilk üç ayda 500 milyon dolar arttığı, ithalatta ise en yüksek artışın 1,7 milyar dolarla kıymetli ve yarı kıymetli taşlarda yaşandığı bildirildi. Türkiye'nin ihracatında ilk beş sırayı Almanya, ABD, İngiltere, İtalya ve Fransa aldı. Avrupa Birliği’nin Türkiye’nin en güçlü ticari partneri olmaya devam ettiğini belirten Bolat, ilk üç ayda AB’ye yapılan 28,3 milyar dolarlık ihracatla 1,4 milyar dolar dış ticaret fazlası verildiğini kaydetti.
