Bahreyn Dışişleri Bakanı Abdullatif Raşid el-Zeyani, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gerilimin küresel bir tehdit boyutuna ulaştığını belirterek Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne (BMGK) müdahale çağrısında bulundu. Bahreyn resmi ajansı BNA’da yer alan bilgilere göre Zeyani, İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik operasyonları sonrası bölgede tırmanan askeri gerilimin uluslararası su yollarını doğrudan hedef aldığını ifade etti.
Küresel İstikrar ve Gıda Güvenliği Riski
Bakan Zeyani, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapan gemilere yönelik tehditlerinin yalnızca bölgesel bir sorun olmadığını, tüm dünyayı ilgilendiren bir krize dönüştüğünü vurguladı. "Küresel istikrar, gıda güvenliği ve uluslararası hukuk için gerçek bir tehdit oluşturan bu krize müdahale etme zamanı geldi" diyen Zeyani, boğazın uluslararası bir su yolu statüsünde olduğunu ve BMGK'nin bu sorumlulukla hareket etmesi gerektiğini dile getirdi. Bahreynli Bakan, Konsey üyelerine sunulan ve İran'a yönelik müdahale maddelerini içeren karar tasarısı lehine oy kullanılması talebinde bulundu.
Petrol Tankeri Trafiğinde Sert Düşüş
Hürmüz Boğazı’ndaki ticari faaliyetlere ilişkin verileri paylaşan Zeyani, 28 Şubat tarihinden itibaren petrol tankeri trafiğinin yüzde 90'dan fazla azaldığını kaydetti. Bu durumun etkilerinin enerji piyasalarıyla sınırlı kalmadığını belirten Zeyani, deniz taşımacılığındaki aksamaların küresel gıda tedarik zincirini de bozduğunu ifade etti. Gübre sevkiyatındaki olası eksikliklerin tarımsal üretimi vuracağını ve bunun sonucunda açlık tehlikesinin artacağını belirten Bakan, krizin insani boyutuna dikkat çekti.
Milyonlarca Kişi Açlık ve Yoksulluk Tehdidi Altında
Zeyani, Birleşmiş Milletler tarafından yapılan güncel uyarılara atıfta bulunarak, mevcut tablonun devam etmesi halinde dünya genelinde 45 milyon kişinin akut açlıkla karşı karşıya kalabileceğini bildirdi. Bölgesel etkiler bağlamında ise Arap ülkelerinde yaklaşık 4 milyon kişinin yoksulluğa sürüklenebileceği uyarısı yapıldı. Bahreyn Dışişleri Bakanı, yaşanan olayların bir bölgesel anlaşmazlık olarak nitelendirilemeyeceğini, bunun yerine kapsamlı bir müdahale gerektiren "küresel bir acil durum" olduğunu savundu.
BMGK'nin 2817 Sayılı Kararı ve Askeri Müdahale Tasarısı
Bahreyn, Körfez ülkeleriyle koordineli olarak hazırladığı ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden ulaşıma açılmasını hedefleyen askeri harekat yetkilendirmesini içeren tasarıyı BMGK'ye sunmuştu. Söz konusu tasarının 3 Nisan'da yapılması beklenen oylaması ertelenmişti. Zeyani, BMGK'nin 2817 sayılı kararıyla durumun ciddiyetini daha önce kabul ettiğini ve İran'ın eylemlerinin yasa dışı olduğunu tescillediğini hatırlattı. Ancak İran'ın bu karara uymadığını belirten Zeyani, ek adımların atılmasının kaçınılmaz olduğunu, hareketsiz kalmanın küresel ekonominin kritik noktalarının cezasız şekilde tehdit edilebileceği mesajını vereceğini söyledi.
Hürmüz Boğazı'nın Dünya Ekonomisindeki Stratejik Konumu
Basra Körfezi'ni açık denizlere bağlayan Hürmüz Boğazı; Suudi Arabistan, BAE, Kuveyt, Katar, Irak ve İran gibi önemli üreticilerin ana çıkış kapısı konumunda bulunuyor. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'i, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yüzde 20'si ve gübre ticaretinin yüzde 30'u bu rota üzerinden gerçekleştiriliyor. Özellikle Çin, ithal ettiği petrolün yüzde 45'ini ve LNG'nin yüzde 30'unu bu boğaz vasıtasıyla temin ediyor. ABD ve İsrail ile İran arasındaki karşılıklı saldırılar nedeniyle durma noktasına gelen trafik, halihazırda küresel enerji fiyatlarında artışa ve tedarik zincirinde aksamalara yol açmış durumda.
