Saldırıların başladığı 28 Şubat’tan itibaren ABD borsalarında satış baskısı etkili oldu. Artan jeopolitik riskler ve enerji maliyetlerindeki yükseliş yatırımcıların risk iştahını azaltırken, piyasalarda dalgalanma arttı.
Dow Jones endeksi saldırı öncesine göre yüzde 7,7 gerilerken, S&P 500 endeksi yüzde 7,8 düşüş kaydetti. Nasdaq endeksi ise aynı dönemde yüzde 8,3 değer kaybetti.
Geçen hafta itibarıyla Dow Jones ve Nasdaq endeksleri zirve seviyelerine göre yüzde 10’un üzerinde gerileyerek düzeltme bölgesine girdi.
ABD Başkanı Donald Trump, petrol fiyatlarının daha fazla artabileceğini ve borsada düşüşün sürebileceğini ifade etti.
Petrol Fiyatları 110 Doları Aştı
Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksamalar, enerji piyasalarında arz endişelerini artırdı. Küresel petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği bu bölgede yaşanan gelişmeler, fiyatların hızlı yükselmesine neden oldu.
Çatışma öncesinde 70-80 dolar bandında seyreden Brent petrol fiyatı, savaş sürecinde 110 doların üzerine çıktı.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), dünya enerji piyasasının 1970’lerden bu yana en ciddi arz risklerinden biriyle karşı karşıya olduğunu açıkladı.
Sektörel Etkiler Farklılaştı
Artan petrol fiyatları özellikle hava yolu, lojistik ve turizm sektörlerini olumsuz etkiledi. Yakıt maliyetlerinin yükselmesiyle ABD’li hava yolu şirketlerinin hisselerinde ciddi düşüşler görüldü.
American Airlines, Southwest Airlines ve United Airlines hisseleri bu süreçte yaklaşık yüzde 30 değer kaybetti. Turizm sektöründe de güvenlik endişeleri ve maliyet artışı beklentileri satış baskısını artırdı.
Buna karşılık enerji şirketleri yükselen petrol fiyatlarından olumlu etkilendi. ExxonMobil, Chevron ve ConocoPhillips hisseleri yüzde 12 ila yüzde 17 arasında artış göstererek en yüksek seviyelerine ulaştı.
ABD’de Akaryakıt Fiyatları Yükseldi
Enerji maliyetlerindeki artış ABD’de akaryakıt fiyatlarına da yansıdı. Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, 30 Mart itibarıyla ülkede benzinin ortalama fiyatı galon başına 3,99 dolar olarak ölçüldü.
Bu rakam bir ay önce 2,98 dolar seviyesindeydi. Böylece benzin fiyatları son bir ayda yaklaşık 1 dolar artarken yıllık bazda yüzde 26,3 yükseldi.
California’da ortalama benzin fiyatı galon başına 5,87 dolara ulaşırken Washington ve Hawaii eyaletlerinde de fiyatlar 5 doların üzerinde seyretti. Dizel fiyatı ise galon başına 5,42 dolara yükseldi.
Fed Politikalarına Yönelik Beklentiler Değişti
Artan enerji fiyatları ve yükselen enflasyon beklentileri, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikasına yönelik beklentileri de etkiledi.
Fed Başkanı Jerome Powell, Orta Doğu’daki gelişmelerin ekonomik etkilerinin belirsiz olduğunu ancak enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu ifade etti.
Para piyasalarında daha önce öngörülen faiz indirimlerinin yerini, faiz artırımı ihtimalinin yeniden gündeme geldiği bir beklenti aldı.
Dolar ve Tahvil Faizlerinde Yükseliş
Enerji fiyatlarındaki artışın para politikasının daha uzun süre sıkı kalacağı beklentisini güçlendirmesiyle ABD tahvil faizleri yükseldi ve dolar değer kazandı.
ABD’nin 10 yıl vadeli hazine tahvili faizi şubat sonunda yüzde 3,96 seviyesindeyken geçen hafta yüzde 4,50’ye yaklaştı.
Dolar endeksi ise çatışmalar öncesindeki 97-98 bandından 100 seviyesinin üzerine çıkarak yaklaşık yüzde 3 artış gösterdi.
