Türkiye'nin dış ticaret performansı eylül ayında kaydedilen ivmeyle birlikte yeni bir eşiği daha geride bıraktı. Ticaret Bakanlığı ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, eylül ayında dış satım geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15,4 oranında artarak 26 milyar dolar seviyesine ulaştı.
İstanbul'da Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve TİM Başkanı Mustafa Gültepe’nin katılımıyla duyurulan verilere göre, yılın ilk dokuz ayında toplam mal ihracatı 211 milyar dolara yükseldi. Son 12 aylık toplam ihracat ise 283,7 milyar doları bularak, yıl başında hedeflenen 282 milyar dolarlık kritik sınırı şimdiden geride bıraktı.
Sektörlerin Lideri Yine Otomotiv Oldu
Eylül ayındaki başarılı tabloda öne çıkan sektörler ve pazarlar da belli oldu. 3,9 milyar dolarlık ihracat tutarıyla otomotiv sektörü zirvedeki yerini korurken, otomotivi 3,1 milyar dolarla kimyevi maddeler ve 2,1 milyar dolarla elektrik-elektronik takip etti. Mücevherat ve çelik sektörleri ise listede üst sıralarda yer alan diğer ana kalemler oldu.
Ülke bazlı teslimatlarda Almanya, Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık ilk üç sıradaki konumunu korudu. Özellikle İsviçre’ye yapılan ihracatın yüzde 599, ABD’ye yapılan ihracatın ise yüzde 42,5 oranında artış göstermesi dikkat çekti. Eylül ayında 56 il ihracat hacmini geliştirirken, ilk kez dış pazara açılan firma sayısı 1.015 olarak kayıtlara geçti. Hizmet ihracatında ise ilk yedi aylık hacim 65,9 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti.
Değer Artıyor Ancak Miktar Bazında Gerileme Var
Eylül ayı verilerini değerlendiren TİM Başkanı Mustafa Gültepe, finansal değer artışının memnuniyet verici olduğunu ancak miktar bazında yaşanan düşüşe dikkat çekilmesi gerektiğini belirtti. Eylül ayında değer bazında yüzde 15,4’lük bir yükseliş yaşanmasına rağmen, miktar ölçeğinde yüzde 0,6'lık küçülme gerçekleştiğini söyleyen Gültepe, sürdürülebilir büyüme için hem değerin hem de tonajın eş zamanlı artması gerektiğinin altını çizdi. Gültepe ayrıca eylül ayındaki parite dalgalanmaları nedeniyle yaklaşık 235 milyon dolarlık bir kayıp yaşandığını aktardı.
Döviz Dönüşüm Desteğine TİM'den Eleştiri
Konuşmasında ekonomideki son gelişmeleri de ele alan Gültepe, 1 Ekim itibarıyla uygulamaya giren yeni döviz dönüşüm desteği esaslarının ihracatçının beklentisini karşılamadığını ifade etti.
Mevcut sistemin sadelikten uzaklaştığını ve bürokrasiyi artırdığını vurgulayan Gültepe, enflasyon ile döviz kuru arasındaki farka dikkat çekti: "Ağustos ayı itibarıyla yıllık tüketici enflasyonu yüzde 31,5 seviyesindeyken, dolar kurundaki artış yüzde 17,2 düzeyinde kaldı. Aradaki 14 puanı aşan fark ihracatçımızın rekabet gücünü zorluyor. Yüzde 3'lük döviz dönüşüm desteğinin artırılmasını beklerken, tam aksine yararlanmayı zorlaştıran bir tabloyla karşılaştık."
Son Çeyrek Targeti: 71 Milyar Dolar
Mevcut zorluklara rağmen ihracat ailesinin kararlılıkla çalıştığını belirten TİM Başkanı, yılın son çeyreğinde 71 milyar dolarlık bir ihracat hacmine ulaşarak 2026 hedeflerini rahatlıkla aşacaklarına inandıklarını kaydetti. Yeni pazar arayışlarının aralıksız sürdüğünü ifade eden Gültepe; ekim ayında 22 ticaret heyetinin sahada olacağını, 15-17 Ekim tarihlerinde ise Haliç Kongre Merkezi'nde Türkiye Innovation Week organizasyonunun gerçekleştirileceğini duyurdu.
