Türkiye ile Malezya arasında yürürlükte olan Serbest Ticaret Anlaşması (STA) kapsamında ticarete konu malların menşeinin tespiti sürecine ilişkin önemli bir düzenleme yapıldı. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikle birlikte, eşyanın tercihli tarifeye uygunluğunun kontrolü ve menşe belgelerinin doğruluğuna yönelik süreçler yeniden şekillendirildi.
İthalatçı ülkeye geniş kontrol yetkisi
Yeni düzenlemeye göre, ithalatçı ülkenin yetkili makamları, eşyanın tercihli tarifeye uygunluğunu kendi iç mevzuatları çerçevesinde kontrol edebilecek. Şüpheli durumlarda hem ithalatçıdan hem de ihracatçı ülkenin yetkili makamlarından belge ve bilgi talep edilebilecek.
Yanlış beyana ceza ve vergi tahakkuku
Eğer eşyanın menşeinin yanlış beyan edildiği tespit edilirse, fark vergiler tahakkuk ettirilecek, alınan teminatlar irat kaydedilecek ve gerekli cezai işlemler uygulanacak. Doğru beyanın tespiti durumunda ise alınan teminat iade edilecek.
Menşe kontrolü için detaylı prosedür
İthalat sürecinde, gümrük müdürlükleri, ithalatçılardan “Menşe Kuralları İthalatçı Bilgisi Formu”nu doldurmalarını talep edebilecek. Bu formun 90 gün içinde eksiksiz ve belgelerle birlikte sunulması gerekiyor. Süresi içinde form sunulmazsa ya da sunulan bilgiler beyanla uyumsuz bulunursa, yine vergi farkı ve ceza süreci işletilecek.
Sonradan kontrol ve iade imkanı
Menşe ispat belgeleriyle ilgili sonradan yapılacak kontrollerde, ihracatçı ülke makamlarından 180 gün içinde yanıt alınamazsa veya gelen yanıt yeterli bilgi içermiyorsa, ithalatçı ülke tercihli tarife uygulamasını reddedebilecek. Ancak doğrulama süreci sonunda eşyanın menşeinin doğru olduğu kanıtlanırsa, teminata bağlanan vergiler iade edilecek.
Uygulama yürürlükte
Ticaretin şeffaf ve adil şekilde sürdürülmesini amaçlayan bu düzenleme, Türkiye ile Malezya arasında yapılan ticarette menşe denetimlerinin daha etkin yapılmasını sağlayacak. Yeni yönetmelik, Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte resmen yürürlüğe girdi.
