Türkiye, 2026 yılının ocak-haziran döneminde 91 ülkeye gerçekleştirdiği 18 bin 301 tonluk kurutulmuş domates ihracatından 60 milyon 989 bin dolar gelir sağladı.
Yıllık 14 milyon tonu aşan domates üretimiyle Çin ve Hindistan'ın ardından dünyanın üçüncü büyük üreticisi olan Türkiye, yetiştirilen domatesleri taze tüketimin yanı sıra salça, sos ve kurutmalık olarak değerlendirerek katma değere dönüştürüyor. Üretimin çoğunluğu Antalya, Mersin ve İzmir gibi illerde gerçekleşiyor ve burada elde edilen kurutulmuş domates en değerli ürünler arasında yer alıyor.
Domateslerin ihracat yolculuğu, temmuz ayında kavurucu güneş altında başlayan zor bir süreçle başlıyor. Tarlalardan kamyon ve traktörlerle kurutma alanlarına taşınan domatesler, işçiler tarafından tek tek ikiye bölünüyor. Müşteri talebine bağlı olarak tuzlanan veya kükürtlenen domatesler, yaklaşık bir hafta güneş altında bekletildikten sonra işleme tesislerinde temizleniyor ve paketleniyor. Türkiye'nin farklı yerlerinde hazırlanan kurutulmuş domatesler, başta Avrupa ülkeleri ve ABD olmak üzere birçok pazarda makarna, pizza, salata ve hamburger gibi ürünlerde kullanılmak üzere sofralara ulaşıyor.
Ege İhracatçı Birlikleri verilerine göre, Türkiye'nin ocak-haziran dönemindeki ihracatı, ABD'ye 16 milyon 53 bin dolar ile en yüksek, onu 8 milyon 864 bin dolar ile İtalya ve 5 milyon 344 bin dolar ile İngiltere takip ediyor. Torbalı Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Abdulvahap Olgun, ilçenin kuru domates üretiminde öncü olduğunu ve bu yıl ürün bolluğu yaşandığını belirtti.
Olgun, "İhracatını yaptığımız kurutulmuş domates, İtalya'da pizzada, soslarda ve makarnada kullanılıyor. İtalya'nın makarnası meşhurdur. Makarnanın içinde Türkiye'den giden kuru domatesler var. Son dönemde Amerika Birleşik Devletleri ve Brezilya'da kurutulmuş domates tüketimi artmaya başladı. Yılın ilk yarısında 60 milyon dolar seviyesinde bir ihracatımız söz konusu. Yıl sonunda 100 milyon dolarlık bir ihracat hedefimiz var," dedi.
İzmir'deki kuru domates üreticisi ve ihracatçısı Kemal Saygıner, sabah ilk ışıklarıyla başladıkları mesainin yoğun emek ve kavurucu sıcak altında sürdüğünü anlattı. Saygıner, "Kurutulmuş domatesi ihraç edecekleri ülkelere göre hazırlandıklarını" belirterek, "Sonrasında gideceği ülkelere, bölgelere göre burada kurutmalarını yapıp fabrikamıza gönderiyoruz. 15 kilo yaş domatesten ortalama 1 kilogram kuru domates çıkıyor," ifadelerini kullandı.
