Küçük ve orta boy işletmeler (KOBİ), uluslararası çağrılarla yeni ürün geliştirmesi ve mevcut ürünlerini iyileştirmesi için teşvik edilecek. Türkiye'deki kuruluşların uluslararası araştırma ve yenilik işbirliklerine katılımını artırmak amacıyla "Yenilikçi KOBİ'ler için Avrupa Ortaklığı/Eurostars-3 Programı"nın 2026 yılı ikinci çağrısı açıldı.
Bu program, yenilikçi KOBİ'lerin AR-GE kapasitelerini ve üretkenliklerini artırmalarına destek sağlamayı hedefliyor. Çağrı kapsamında, yeni ürün geliştirilmesi, mevcut ürünlerin iyileştirilmesi, kalite ve standartların yükseltilmesi, maliyetleri azaltacak yeni tekniklerin oluşturulması ve üretim teknolojilerinin tasarlanmasına yönelik projeler bekleniyor. Türkiye'de yerleşik KOBİ'lerin, uluslararası AR-GE ve yenilik projeleriyle başvurması teşvik ediliyor.
Koordinatörü bir KOBİ olan en az iki Eurostars üyesi ülkeden kuruluşun bulunduğu uluslararası projeler aracılığıyla, pazara sunulabilecek ürün, süreç veya hizmetlerin geliştirilmesi önem taşıyor. Program, özel sektör öncülüğünde üniversite ve kamu kuruluşlarının katkı sunduğu AR-GE ve yenilik konsorsiyumlarının oluşturulmasını öngörüyor. Böylece Türk kuruluşlarının uluslararası teknoloji birikimine erişimi sağlanacak, teknoloji transferi hızlanacak ve edinilen bilgi özgün teknolojilere dönüştürülecek. Bu projelerle, uluslararası pazarlara erişimin artması ve ihracatın artırılması, ithalat bağımlılığının ve cari açığın azaltılması amaçlanıyor.
Çağrıya Türkiye'de yerleşik sermaye şirketleri, yükseköğretim kurumları, kamu araştırma merkezleri, eğitim ve araştırma hastaneleri ile araştırma altyapıları başvurabilecek. Türkiye'den birden fazla kuruluşun aynı projede yer alması durumunda, Türk ortaklar ayrı değil, birlikte tek bir ulusal ön proje ve ikinci aşama proje başvurusu yapacak.
Çağrıda toplam bütçe 4 milyon avro olup, her bir Türk proje ortağının bütçesi 600 bin avroyu geçemeyecek. Türkiye'den birden fazla kuruluşun ortak başvurusunda toplam proje bütçesi en fazla 850 bin avro olabilecek. Sermaye şirketi olmayan kurumların bütçe payı toplam proje bütçesinin yüzde 50'sini ve 300 bin avroyu aşamayacak. Projelerin süresi en fazla 36 ay olacak. Destek oranı büyük ölçekli kuruluşlar için yüzde 60, KOBİ'ler için yüzde 75 olarak uygulanacak. Kamu kuruluşları, özel bütçeli idareler ve eğitim ve araştırma hastaneleri gibi diğer kuruma yüzde 100'e kadar destek verilebilecek.
Uluslararası başvurular için son tarih 10 Eylül olarak belirlenirken, ulusal ön proje başvuruları için son tarih 24 Eylül. Uluslararası değerlendirmede kabul edilen projeler, ardından ulusal hakem değerlendirmesine alınmayacak.
Öte yandan, TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) tarafından yürütülen Sanayi AR-GE Destek ile KOBİ AR-GE Başlangıç Destek programları ile de başvurular alınmaya başlandı. Bu programlar, KOBİ'lerin uluslararası pazara yönelik ürün geliştirme ve özellikle AR-GE faaliyetlerine başlangıç aşamasındaki KOBİ'lerin proje yürütme yetkinliğini artırmayı hedefliyor.
Sanayi AR-GE Destek Programı'nda, destek oranı firmanın desteklenen proje sayısına göre değişecek. Desteklenen ilk 5 projede oran yüzde 75 iken, 6'ncı ve sonraki projelerde yüzde 60 olacak. Proje başına verilecek hibe desteği en fazla 20 milyon lira olarak uygulanacak. Proje süresi ise en fazla 24 ay olacak. Ticari ürüne dönüşmesi gereken projelerde süre, değerlendirme sonucunda yksksekten bir defaya mahsus olmak üzere %50 artırılabilecek, toplam süre ise geçeminecek.
Sadece KOBİ niteliğindeki sermaye şirketleri başvuru yapabilecek. Sanayi AR-GE Destek Programı için son başvuru tarihi 26 Ekim, KOBİ AR-GE Başlangıç Destek Programı için ise 11 Kasım olarak belirlendi.
