Yılın son çeyreğine yaklaşılırken küresel finans mimarisi, jeopolitik gerilimlerin ve tırmanan enerji maliyetlerinin baskısı altında tarihinin en yoğun karar dönemlerinden birine giriyor. Orta Doğu'da derinleşen krizlerin enerji arz güvenliğine dair yarattığı endişeler petrolde yukarı yönlü fiyat hareketlerini tetiklerken; bu durum dezenflasyon sürecindeki ekonomilerde fiyat baskısını yeniden alevlendirerek karar vericilerin hareket alanını daraltıyor.
Tam da bu atmosferde dünya kamuoyunun tüm dikkati; ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) başta olmak üzere sistemik öneme sahip kurumların Eylül takvimine kilitlenmiş durumda. Analistler, bu süreçte sadece faiz kararlarının değil, politika metinlerine yansıyacak sözlü yönlendirmelerin de varlık fiyatlamalarında ana belirleyici olacağını vurguluyor.
Enerji Şoku "Şahin" Senaryoları Yeniden Masaya getirdi
Yılın ilk yarısında küresel çapta ivme kazanan dezenflasyon süreci, merkez bankalarının kademeli gevşeme adımlarına dair iyimserliği artırmıştı. Ancak Şubat sonu itibarıyla Orta Doğu hatlarında patlak veren çatışmaların enerji maliyetlerini tırmandırması, piyasalardaki "güvercin" beklentilerin yerini daha sert ("şahin") duruş tahminlerine bırakmasına yol açtı.
Küresel likiditenin kalbi sayılan ABD'de ise son veriler daha karmaşık bir tabloya işaret ediyor. Bir yandan yavaşlayan enflasyon, diğer yandan iş gücü piyasasında gözlemlenen soğuma emareleri, Fed’e yönelik en katı faiz artışı senaryolarını bir miktar törpülemiş durumda. Para piyasalarındaki güncel fiyatlamalar Fed’in Eylül buluşmasında yüzde 63 ihtimalle politika faizine dokunmayacağını gösterirken, yıl sonuna kadar tek bir faiz artırımı ihtimali hâlâ masada tutuluyor. Benzer şekilde Kanada Merkez Bankası’nın (BoC) da faiz oranlarını mevcut seviyesinde koruması bekleniyor.
Avrupa Kanadında Enflasyon Baskısı ve Katı Tutum
Okyanusun diğer tarafında ise Avrupa Merkez Bankası (ECB) için oldukça zorlu bir sınav yaklaşıyor. Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyonun Temmuz ayında yüzde 2,9 seviyesine tırmanması, bankayı sert tedbirler almaya zorluyor. Orta Doğu kaynaklı enerji maliyeti artışlarının doğrudan yansıdığı bölge ekonomisinde, ECB’nin 10 Eylül oturumunda politika faizini 25 baz puan artırmasına neredeyse kesin gözüyle bakılıyor.
Eylül ayı genelinde Avrupa kıtası adeta bir karar maratonuna ev sahipliği yapacak. İngiltere Merkez Bankası (BoE), İsviçre Merkez Bankası (SNB) ve Rusya Merkez Bankası (CBR) ardı ardına kararlarını ilan edecek. Enflasyonun dört ayın zirvesine tırmandığı İngiltere’de gıda fiyatlarına yönelik kuraklık riskleri de belirsizliği artırırken, BoE’nin ilk etapta faizleri sabit tutarak gidişatı gözlemlemesi bekleniyor.
Asya’da Yen Baskısı ve BoJ’un Tarihi Adımları
Doğu Asya cephesinde piyasaların odak noktası Japonya Merkez Bankası (BoJ) olacak. Japon Yeni'nin küresel para birimleri karşısındaki kırılganlığı ve yükselen enflasyonist baskılar karşısında BoJ, geçtiğimiz dönemlerde politika faizini yüzde 1 ile son 31 yılın en yüksek seviyesine çıkarmıştı.
18 Eylül’de toplanacak olan BoJ’un, sıkılaşma patikasını sürdürerek faizlerde 25 baz puanlık bir artışa gitmesi bekleniyor. Piyasa aktörleri, Japonya’nın yıl sonuna kadar benzer bir adım daha atabileceğini fiyatlıyor. Okyanusya’da ise Avustralya Merkez Bankası’nın (RBA) bölgedeki finansal likiditeyi koruma adına faiz oranlarında değişikliğe gitmeyeceği tahmin ediliyor.
Yurt İçinde Gözler TCMB’nin 10 Eylül Kararında
Küresel çalkantıların ortasında yurt içi piyasalar da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) 10 Eylül’de açıklayacağı faiz kararına odaklandı. Son toplantısında politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutan TCMB, enflasyonun ana eğiliminde gözlenen gelişmelere ve enerji piyasalarındaki dalgalanmalara dikkat çekmişti.
Pazar günü alınan kararla, Mart ayından bu yana ara verilen 1 hafta vadeli repo ihalelerine Türk lirası likidite yönetimi çerçevesinde yeniden başlanması piyasalarda önemli bir adım olarak değerlendirildi. Analistler, küresel belirsizliklerin sürdüğü bu dönemde TCMB’nin karar metnindeki mesajların yatırımcı kararları açısından kritik rol oynayacağını belirtiyor.
