Dünya ekonomisi, küresel ölçekte yükselişe geçen borçlanma maliyetleri, jeopolitik riskler ve petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü ivmeyle çalkantılı bir süreçten geçiyor. Piyasalar, ABD tahvil getiri eğrisindeki dikleşmenin getirdiği satış baskısıyla yön arayışını sürdürürken, gözler ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikası kararlarına doğrudan yön verecek olan Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) ve Çekirdek Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) rakamlarına çevrildi.
Tahvil Piyasalarında Rekor Seviyeler ve Enflasyon Kaygısı
Küresel varlık fiyatlamalarında en belirleyici unsur haline gelen ABD 10 yıllık tahvil faizleri, yüzde 5,30 ile son yılların zirvesini gördükten sonra yüzde 5,24 seviyelerine çekilerek dengelenmeye çalışıyor. 30 yıllık tahvil getirilerindeki tırmanış ise yüzde 5,62’ye ulaşarak son yirmi yılın en yüksek seviyelerini kaydetti.
Borçlanma maliyetlerindeki bu sıçramanın arkasında iki temel dinamik bulunuyor:
Yapay Zeka Devrimi ve Borç Yükü: Dev teknoloji firmalarının yapay zeka altyapılarını finanse etmek için tahvil piyasalarına hızla başvurması, yatırımcıların yüksek getiri talebini artırıyor.
Enflasyonist Baskılar: Brent petrolün varil fiyatının 100 doların üzerine çıkarak 103,1 dolar seviyesinden işlem görmesi, küresel ölçekte enflasyonun kalıcı olabileceği endişelerini canlı tutuyor.
Söz konusu makroekonomik görünüm, Fed yetkililerinin tonunu sertleştirmesine neden oldu. Banka kanadından gelen açıklamalarda, enflasyon risklerinin ağır bastığına dikkat çekilerek ilave faiz artırımlarının gündeme gelebileceği mesajı veriliyor. Bu durum Dolar Endeksi'nin 101,5 seviyesindeki güçlü duruşunu korumasına yol açarken, ons altın 4.180 dolar sınırında yatay seyrediyor.
Teknoloji Devleri Beyaz Saray’da
Yapay zeka ekosisteminin finansman ihtiyacı ve ekonomiye etkileri, siyasetin de ana gündem maddesi haline geldi. Beyaz Saray’da gerçekleşen üst düzey zirvede Meta, Alphabet, Microsoft, Nvidia, Tesla, AMD ve OpenAI yöneticileri bir araya geldi. Yapılan görüşmelerde, teknoloji yatırımlarının ülke ekonomisine sağlayacağı büyüme katkısı ve ihtiyaç duyulan devasa fonlama mekanizmaları ele alındı.
Avrupa’da Enerji Maliyeti Kabusu ve Siyasi Baskı
Okyanusun diğer tarafında ise Avrupa borsalarında satış ağırlıklı ve karışık bir tablo öne çıkıyor. Bölgede tüketici ve ekonomik güven endekslerindeki gerileme devam ederken, ithal fosil yakıtlara ödenen ekstra 100 milyar avroyu aşkın maliyet ekonomik toparlanmayı baskılıyor. Fransa’da bütçe açığını kapatmaya yönelik yeni vergi artışı beklentileri ile siyasi belirsizlikler CAC 40 endeksini geriletirken; İngiltere borsasında da benzer düşüşler kaydedildi.
Asya’da Çin’den Ekonomiyi Destekleme Hamlesi
Asya piyasaları, ABD verileri öncesinde temkinli duruşunu korusa da Çin merkezli olumlu gelişmelerle moral buldu. Çin hükümeti, gayrimenkul sektörünü ve zayıflayan iç talebi canlandırmak amacıyla yeni teşvik paketlerini devreye soktu. Çin Merkez Bankası (PBoC) politika bankalarının kredi faiz oranlarında indirime giderken, eylül ayı imalat PMI verisinin 50,1’e yükselmesi sanayide yeniden büyümeye geçildiğine işaret etti.
İç Piyasada BIST 100 Düşüşte
Küresel piyasalardaki risk iştahının azalması iç piyasaya da yansıdı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yüzde 2,40 değer kaybıyla 12.290,58 puandan tamamladı. Dolar/TL ise bankalararası piyasada 49,01 seviyesinden güne başladı.
Yurtiçindeki en önemli gelişme ise Ekonomi Eş Güdüm Toplantısı sonrası alınan kararlar oldu. Sermaye piyasalarında yaşanan son gelişmeler ve yatırım fonlarına yönelik yürütülen incelemeler doğrultusunda radikal adımlar atıldı:
Tasfiye sürecindeki fonları yönetmek ve yatırımcı haklarını korumak amacıyla Cumhurbaşkanlığı Yardımcılığı başkanlığında "Fon Koordinasyon Kurulu" kuruldu.
Devlet Denetleme Kurulu (DDK) fon işlemlerine ilişkin kapsamlı inceleme başlattı.
SPK, hak sahipliği mutabakatı sağlanan yatırımcılara ödemelerin yapılması için yol haritasını sundu.
Piyasalarda bugün yurt içinde açıklanacak işsizlik ve dış ticaret verileri ile yurt dışında Almanya enflasyonu ve ABD büyüme rakamları yakından takip edilecek. BIST 100 endeksinde teknik olarak 12.200 ve 12.100 seviyeleri destek; 12.400 ve 12.500 puan ise direnç bölgesi olarak öne çıkıyor.
