Brüksel-Erivan Hattında Jeopolitik Kalkan
Kafkasya’da diplomatik ve ekonomik dengeler yeniden şekilleniyor. Rusya’nın son dönemde Ermenistan’a yönelik devreye soktuğu ticari kısıtlamalar ve ambargo hamlelerine, Avrupa Birliği’nden (AB) çok sert ve somut bir yanıt geldi. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile gerçekleştirdiği kritik telefon görüşmesinin ardından, Erivan yönetimine yönelik 50 milyon avroyu aşan acil bir mali destek paketinin hazırlandığını duyurdu.
Görüşmede Moskova’nın tutumunu sert bir dille eleştiren Von der Leyen, Rusya’nın Ermeni ürünlerine getirdiği ihracat engellerini "ekonomik zorlama" olarak nitelendirdi. AB Komisyonu Başkanı, "Moskova, ekonomik ilişkileri açıkça bir siyasi baskı aracı olarak kullanıyor. Bu durum tamamen kabul edilemez. Avrupa bu tür taktikleri yakından tanımaktadır; bu yüzden bugün Ermenistan’ın yanında her zamankinden daha güçlü şekilde duruyoruz" ifadelerini kullandı.
Ekonomik Baskıya Karşı Çeşitlendirme Hamlesi
AB tarafından hazırlanan özel destek paketi, yalnızca acil finansal yardımlarla sınırlı kalmayacak. Moskova’nın ambargolarından doğrudan etkilenen Ermeni üreticiler için alternatif pazarlar oluşturulması hedefleniyor. Bu kapsamda AB, özellikle tarım, gıda ve çiçekçilik sektörlerinde faaliyet gösteren Ermeni işletmelerinin Avrupa pazarına erişimini kolaylaştıracak ticari esneklikleri hayata geçiriyor.
Rusya’nın engellemelerine karşı geliştirilen bu dinamik ticaret stratejisinin ilk somut örneği ise yarın gerçekleşecek. Ermenistan’da üretilen ve Rus pazarından geri dönen 10 bin çiçeğin yer aldığı ilk ihracat partisi, Avrupa pazarına sunulmak üzere Letonya’ya ulaştırılacak.
2024’ten Bu Yana Süren İstikrar Programı
Avrupa Birliği, Ermenistan ekonomisinin dış şoklara karşı dayanıklılığını artırmak amacıyla uzun vadeli projelerini de hızlandırıyor. "Dayanıklılık ve Büyüme" programı çerçevesinde 2024 yılından bu yana Ermenistan’da yaklaşık 7 bin işletmeye doğrudan finansal ve teknik destek sağlandığı, bu yatırımlar sayesinde ülkede 20 binin üzerinde yeni istihdam alanı oluşturulduğu aktarıldı. Yeni paketle birlikte, küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) Rusya bağımlılığını azaltacak modernizasyon adımlarına öncelik verilecek.
Kafkasya’da Yeni Stratejik Merkez: Ulaşım ve Bağlantısallık
AB’nin vizyonu Ermenistan’ı sadece ekonomik olarak desteklemekle kalmıyor, aynı zamanda ülkeyi bölgesel bir lojistik merkez haline getirmeyi amaçlıyor. Ursula von der Leyen, Ermenistan’ın Avrupa, Güney Kafkasya ve Orta Asya arasında stratejik bir geçiş koridoru olma potansiyeline sahip olduğunu vurguladı. Bu doğrultuda, bölgesel ulaşım altyapısı ve küresel bağlantısallık projelerine ayrılan yatırımların artırılması planlanıyor.
Sürecin kurumsal ve sistematik bir zeminde ilerlemesi amacıyla iki taraf arasında kritik bir karar da alındı. AB ve Ermenistan’ın üst düzey temsilcilerinden oluşacak ortak bir çalışma grubunun kurulacağı ve bu grubun ilk resmi toplantısını 23 Haziran’da gerçekleştirerek yol haritasını netleştireceği bildirildi. AB'nin bu hamlesi, geçtiğimiz günlerde vize serbestisi diyaloğu için ayırdığı 2,2 milyon avroluk programın ardından Erivan’ı Batı blokuna entegre etme kararlılığının en güçlü göstergesi olarak yorumlanıyor.
