Mega El Nino'nun tarım ürünleri başta olmak üzere geniş bir yelpazede arz koşullarını etkileyerek emtia piyasasındaki oynaklığı daha da artırabileceği öngörülüyor.
Okyanuslardaki yüzey sularının normalin üzerinde ısınmasıyla ortaya çıkan El Nino, emtia piyasasını etkileyen önde gelen faktörler arasında yer alıyor. El Nino'dan kaynaklanan kuraklık, sel ve aşırı sıcaklıklar nedeniyle özellikle tarım ürünlerinde arz endişeleri artıyor. Bu durum ürünlerdeki fiyat artışlarını tetikliyor.
El Nino'nun etkileri ve arz endişeleri
Okyanuslardaki ısınma bir derece civarında olduğunda hava olayı "El Nino" olarak adlandırılıyor. Eğer bu sıcaklık artışı 1 ila 2 derece arasında olursa bu hava olayına "Süper El Nino", 2 derecenin üzerine çıkarsa "Mega El Nino" deniyor. Uzmanlar en son 1877 yılında yaşanan Mega El Nino'nun bu yıl etkili olabileceği uyarısında bulundu. El Nino kaynaklı endişelerle, uluslararası piyasalarda bu yıl buğday fiyatları yüzde 40'ın, mısır fiyatları yüzde 22'nin, soya fasulyesi fiyatları yüzde 26'nın, şeker fiyatları yüzde 20'nin, pirinç fiyatları yüzde 45'in üzerinde yükseldi.
Uzman görüşleri ve gelecekteki etkiler
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, El Nino'nun haziran ayıyla birlikte tarım ürünlerinde volatiliteyi artırdığını belirtti. Pirinç, pamuk, kakao, kahve, mısır ve buğdayda hareketliliğin ve volatilitenin oldukça arttığı bir piyasanın izlendiğini ifade eden Ergezen, bu ürünlerde aşağı ve yukarı yönlü sert hareketlerin olduğunu ve bunun en büyük nedeninin El Nino olduğunu söyledi. Ayrıca emtia piyasasındaki endüstriyel ürünlerdeki fiyat hareketlerinin de zaman zaman bunlardan olumsuz etkilenebildiğini vurguladı.
Ergezen, El Nino'nun bu ürünleri doğrudan etkilediğini söylemenin zor olduğunu ancak özellikle sıcaklıkların artmasının bir anlamda üretim tarafında gecikmelere yol açabileceğini ifade etti. Özellikle Afrika ve Avustralya tarafında bunun madenler tarafında olumsuz etkisinin olduğunun söylenebileceğini belirtti. Ayrıca, El Nino'nun 2027'nin başına kadar sürmesinin beklendiğini ve Mega El Nino'nun bunun bir miktar daha gecikmesine yol açabileceğini söyledi.
Ergezen, "Bu kadar kurak ve yağışsız bir dönemden sonra hemen yağışlı bir ortama geçiş çok kolay olmuyor. Çok şiddetli bir El Nino görülmesi durumunda bunun etkisinin çok da kolay geçmeyeceği öngörüsünde bulunuyor. El Nino etkisinin sene başında azalsa bile bunun etkisini bir sonraki sezon göreceğiz. Bu da en az bir senelik bir dalgalanmanın devam edeceği anlamına geliyor." şeklinde konuştu.
