Orta Doğu coğrafyasında jeopolitik tansiyonun yeniden yükselmesi, küresel finans piyasaları üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Avrupa borsaları, bölgeden gelen karşılıklı açıklamalar ve Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik hamlelerin etkisiyle, İtalya piyasası hariç negatif bir seyir izliyor. Özellikle ABD ile İran arasındaki söylemlerin sertleşmesi, bölgedeki risk primini yukarı çekerken yatırımcıların temkinli hareket etmesine neden oluyor.
Hürmüz Boğazı ve Artan Jeopolitik Risk Primi
Dünya petrol ticaretinin en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, son dönemde ABD ve İran arasındaki güç mücadelesinin odağı haline geldi. ABD yönetiminin, tarafsız ülke gemilerine güvenli geçiş imkânı sağlama yönündeki askeri ve diplomatik girişimlerine karşılık, İran’ın boğaz üzerindeki denetimini artırmaya yönelik hamleleri piyasalardaki tedirginliği tırmandırdı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere refakat eden ABD unsurlarına yönelik olası bir saldırı durumunda İran’ın "yeryüzünden silineceğine" dair ifadeleri, gerilimi diplomatik hattın ötesine taşıdı. Bu açıklamaların ardından İran’ın Körfez ülkelerini hedef alan stratejik yaklaşımları, bölgedeki askeri hareketliliğin kalıcı bir krize dönüşebileceği kaygılarını beraberinde getirdi. Bu durum, enerji koridorlarının güvenliğine dair endişeleri artırarak uluslararası piyasalarda satış dalgasına yol açtı.
Avrupa Borsalarında Güncel Veriler ve Endeks Performansları
Günün ilk yarısı itibarıyla Avrupa’nın önde gelen borsa endekslerinde karışık ancak ağırlıklı olarak negatif bir tablo hakim. Saat 10.15 verilerine göre, Stoxx Europe 600 gösterge endeksi yüzde 0,1 oranında sınırlı bir yükselişle 608 puan seviyesinde dengelenmeye çalışıyor. İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,1 değer kaybıyla 10.253 puana gerileyerek negatif ayrışan piyasaların başında yer alıyor.
Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,1 artışla 24.056 puandan işlem görürken, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,7 primle 47.824 puana yükselerek Avrupa genelinden pozitif yönde ayrışan tek büyük endeks oldu. Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,2 artışla 7.991 puanda, İspanya’da IBEX 35 endeksi ise yüzde 0,2 kazançla 17.397 puanda seyrediyor. Analistler, piyasalardaki bu kırılgan yapının Orta Doğu'dan gelecek haber akışına doğrudan bağlı olduğunu vurguluyor.
Jet Yakıtı Arzında Şeffaflık ve Stok Sorunu
Bölgedeki krizin enerji piyasalarına yansıması, özellikle havacılık sektörü için hayati önem taşıyan jet yakıtı üzerinden tartışılmaya başlandı. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, jet yakıtı arzında yaşanabilecek olası darboğazlara karşı hazırlık sürecinin devam ettiğini açıkladı. Jeopolitik durumun son derece istikrarsız olduğunu belirten Itkonen, krizin süresine dair net bir öngörüde bulunmanın şu an için mümkün olmadığını ifade etti.
Avrupa genelinde petrol ürünlerine dair veri toplama süreçlerinde standart bir mekanizmanın bulunmadığına dikkat çeken Itkonen, farklı piyasa aktörlerinin ellerinde bulundurduğu stoklara dair şeffaflık eksikliği yaşandığını dile getirdi. AB Komisyonu'nun üye ülkelerin mevcut yakıt rezervlerini yakından takip ettiğini belirten Sözcü, krizin başlangıcından bu yana Uluslararası Enerji Ajansı, sektör temsilcileri ve paydaşlarla haftalık bazda koordinasyon toplantıları yürüttüklerini aktardı.
Uluslararası Yardımlar ve Beklenen Ekonomik Veriler
Diplomatik ve mali gündemde öne çıkan bir diğer gelişme ise İngiltere’nin Ukrayna’ya yönelik destek paketi oldu. İngiltere'nin, Avrupa Birliği'nin ortak borçlanma yöntemiyle Ukrayna'ya sağlamayı planladığı 90 milyar avroluk kredi paketine dahil olmayı planladığı belirtildi. Bu hamle, bölgedeki jeopolitik kutuplaşmanın mali boyutlarını da göz önüne seriyor.
Analistler, günün geri kalanında yatırımcıların odağında Orta Doğu’daki askeri hareketlilik ve enerji fiyatlarının olacağını ifade ediyor. Ayrıca ABD kanadından gelecek olan dış ticaret dengesi ve hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin, küresel piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.
