Düşük seyreden petrol fiyatlarının etkisiyle dünyanın en büyük 12 petrol şirketinin toplam kârı 2025 yılında yıllık bazda yaklaşık 27 milyar dolar geriledi. AA muhabirinin derlediği verilere göre, söz konusu şirketlerin toplam kârı yüzde 10,9 düşüşle yaklaşık 220 milyar dolara indi. Bu şirketler bir önceki yıl aynı dönemde yaklaşık 247 milyar dolar kâr elde etmişti.
Intercontinental Exchange (ICE) verilerine göre Brent petrolün varil fiyatı geçen yıl ortalama 68,2 dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu rakam, yıllık bazda yaklaşık yüzde 15’lik bir düşüşe işaret etti. Düşük fiyatların, şirket kârlılığını etkileyen en belirleyici unsur olduğu ifade edildi.
Şirket Bazında Kâr Düşüşleri
2025 yılı verilerine göre birçok büyük petrol şirketinin kârında gerileme kaydedildi. Saudi Aramco’nun kârı yüzde 5,1 azalarak 104,7 milyar dolara düştü. ExxonMobil’in kârı yüzde 14,5 azalışla 28,8 milyar dolara geriledi.
Shell’in kârı yüzde 21,9 düşüşle 18,5 milyar dolar, TotalEnergies’in kârı yüzde 14,7 azalarak 15,6 milyar dolar oldu. Chevron yüzde 30,3 kayıpla 12,3 milyar dolar, ConocoPhillips ise yüzde 13,5 düşüşle 8 milyar dolar kâr açıkladı.
Bp’nin kârı yüzde 25,7 azalışla 7,5 milyar dolara, Equinor’un kârı yüzde 30,4 düşüşle 6,4 milyar dolara, Eni’nin kârı ise yüzde 5,6 azalarak 5,7 milyar dolara indi. Hizmet şirketlerinden Schlumberger yüzde 24,4 kayıpla 3,4 milyar dolar, Baker Hughes yüzde 13,3 düşüşle 2,6 milyar dolar kâr bildirdi. Halliburton’un kârı ise yüzde 48,8 gerileyerek 1,3 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
OPEC+ Politikaları ve Arz Fazlası Etkisi
Energy Intelligence Group Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere, 2025 yılında şirket kârlarındaki düşüşün temel nedeninin düşük petrol fiyatları olduğunu belirtti. Bunun yanında artan sermaye maliyetleri, OPEC varillerinin geri dönüşüyle oluşan arz fazlası, zayıflayan talep artışı ve rafinaj marjlarındaki baskının da şirket bilançolarını etkilediği ifade edildi.
Mathonniere, OPEC+ grubunun uyguladığı üretim kesintilerinin fiyatları desteklemekte yetersiz kaldığını belirterek bazı ülkelerin aşırı üretimi ve arzın kademeli geri dönüşünün piyasada gevşemeye neden olduğunu söyledi. Bu durumun fiyat düşüşünü derinleştirdiği ve şirket kârlarında gerilemeye yol açtığı aktarıldı.
Hürmüz Krizi ve Fiyat Senaryoları
Orta Doğu’daki gelişmelerin petrol piyasasında arz kesintisine yol açtığı belirtilirken, Hürmüz Boğazı’ndaki risklerin fiyatlar üzerindeki etkisi öne çıktı. Mathonniere, gerilimin kısa sürede sona ermesi halinde 2026 yılında Brent petrolün varil fiyatının ortalama 81 dolar seviyesinde dengelenmesinin beklendiğini ifade etti.
Çatışmanın uzaması ve Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması durumunda ise petrol fiyatlarının 150 dolar seviyesine yükselebileceği belirtildi. Çatışmanın sürdüğü her gün fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskının devam ettiği kaydedildi.
Arz Açığı ve Alternatif Kaynaklar
Uluslararası Enerji Ajansı’nın 400 milyon varillik acil stok salımı kararının etkisinin sınırlı kalacağı ifade edildi. Bu miktarın günlük bazda yaklaşık 1 milyon varilin biraz üzerinde bir katkıya karşılık geldiği belirtildi.
Hürmüz kaynaklı arz açığının kapatılması için ise günlük yaklaşık 10 milyon varil ek üretime ihtiyaç olduğu vurgulandı. Energy Intelligence verilerine göre Körfez’den yapılan ham petrol ihracatı günlük 7 milyon varilin altında kaldı. Bu miktarın savaş öncesi günlük 18 milyon varil seviyesinin yüzde 40’ından daha azına karşılık geldiği ifade edildi.
Irak-Türkiye petrol hattının yeniden açılmasının piyasaları kısmen rahatlattığı ancak günlük en fazla 200 bin varillik katkı sağladığı bildirildi. Bu miktarın Hürmüz kaynaklı arz açığının yalnızca yüzde 1’ini karşılayabildiği belirtildi.
Artan jeopolitik risklerin petrol şirketlerinin yatırım kararlarını da etkilediği ifade edildi. Uluslararası şirketlerin son yıllarda daha cazip mali koşullar nedeniyle Körfez bölgesine yöneldiği belirtilirken, son gelişmelerin risk-getiri dengesi ve portföy çeşitlendirme stratejilerinin yeniden değerlendirilmesine neden olduğu kaydedildi.
Yüksek petrol fiyatlarının şirket kârlılığını artırabileceği ancak daha sert artışlar için fiyatların varil başına 120 doların üzerine çıkması ve bu seviyelerde kalıcı olması gerektiği belirtildi. Ayrıca fiyat artışlarının bir kısmının yükselen maliyetlerle dengelendiği ifade edildi.
