Avrupa Birliği (AB), Fransa'nın yeşil enerji dönüşümünde tarihi bir dönüm noktası olacak devasa yatırım planını resmen onayladı. Paris yönetiminin deniz üstü (offshore) rüzgar enerjisi projelerine 63 milyar avroluk dev bir bütçe ayırmasını öngören kamu destek programı, AB’nin sıkı rekabet ve devlet yardımı kurallarına tam uyumlu bulundu.
AB Komisyonu tarafından Brüksel'de yapılan resmi açıklamada, Fransa'nın rüzgar enerjisini teşvik etmeye yönelik kapsamlı stratejisinin onaylandığı duyuruldu. Söz konusu milyarlarca avroluk paket, Avrupa’nın iklim hedeflerine ulaşmasında ve sıfır emisyonlu ekonomiye geçiş sürecinde bugüne kadar verilmiş en büyük bütçeli desteklerden biri olarak kayıtlara geçti.
Üç Farklı Denizde 11 Dev Santral Kurulacak
Onaylanan yatırım planı, Fransa’nın deniz sınırlarında stratejik bir rüzgar koridoru oluşturulmasını hedefliyor. Toplamda 25 yıllık bir zaman dilimine yayılan program kapsamında; Kuzey Denizi, Atlas Okyanusu ve Akdeniz'in açıklarında tam 11 adet deniz üstü rüzgar santrali inşa edilecek. Bu santraller hem inşa sürecinde hem de işletme aşamasında devlet desteklerinden faydalanacak.
Projelerin hayata geçirilmesiyle birlikte, kurulacak dev türbinlerin toplam gücünün 11,1 gigavata kadar ulaşması öngörülüyor. Deniz üstü rüzgar santrallerinin tam kapasiteyle devreye girmesiyle, yılda yaklaşık 47,8 teravatsaat temiz ve yenilenebilir elektrik enerjisi üretilmesi planlanıyor.
Fransa'nın Elektrik İhtiyacının Yüzde 10’u Denizden Gelecek
Üretilecek bu devasa enerji miktarı, Fransa'nın ulusal elektrik tüketim dengelerini de kökten değiştirecek nitelikte. Hesaplamalara göre, deniz üstü santrallerden elde edilecek yenilenebilir elektrik, ülkenin yıllık toplam elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 10,6'sını tek başına sırtlayacak. Bu durum, Fransa’nın fosil yakıtlara ve dışa bağımlılığını azaltırken, karbon ayak izini de ciddi oranda düşürecek.
Şeffaf İhale ve İki Yönlü Fark Sözleşmesi Modeli
AB Komisyonu, milyarlık bütçenin piyasada haksız rekabet yaratmaması için mekanizmanın detaylarını ince eledi sık dokudu. Desteklerin tamamen şeffaf, adil ve ayrımcılık içermeyen ihale süreçleriyle dağıtılacağı açıklandı.
Yardım modelinde ise enerji piyasalarında güvenliği sağlayan "iki yönlü fark sözleşmesi" (contracts for difference) modeli uygulanacak. Komisyon, bu mekanizmanın sıfır emisyon hedeflerini hızlandırmak için hem gerekli hem de "orantılı" olduğunu vurguladı.
AB’nin Kamu Desteği Denetimi Nasıl İşliyor? AB üyesi ülkelerin kendi yerli sanayilerine veya projelerine kamu bütçesinden destek sağlaması, Avrupa ortak pazarındaki serbest rekabeti korumak amacıyla doğrudan AB Komisyonunun iznine tabidir. Üye devletler, iç pazarda haksız rekabete yol açmayacak ve doğrudan kamu yararı gözetecek projeler dışında bağımsız olarak kamu teşviki dağıtamıyor.
