Yeni düzenlemeye göre, lisanssız elektrik üretiminde mahsuplaşma işlemleri artık aylık veya yıllık bazda değil, saatlik bazda gerçekleştirilecek. Bu süreçlerin yürütülmesinden doğrudan piyasa işletmecisi sorumlu olacak. Üretim ve tüketim miktarlarının saatlik periyotlarla karşılaştırılması esasına dayanan sistemde, enerji dengesi her bir saat dilimi için ayrı ayrı hesaplanacak. Düzenleme ile birlikte, mahsuplaşmaya konu olan üretim ve tüketim tesislerinin aynı gerçek veya tüzel kişiye ait olması şartı korunmaya devam edecek. İşlemlerin takibi ve doğrulanması ise vergi kimlik numarası üzerinden merkezi bir sistemle yürütülecek.
Grup Bazlı İlişkilendirme ve Abone Grubu Şartı
EPDK tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, üretim ve tüketim tesisleri grup bazlı olarak birbiriyle ilişkilendirilebilecek. Yeni çerçeve, birden fazla tüketim tesisinin tek bir üretim tesisiyle eşleştirilmesine olanak tanıyor. Ancak bu eşleştirmenin yapılabilmesi için aynı grup içerisinde yer alacak tüketim tesislerinin aynı abone grubunda (sanayi, ticarethane, mesken vb.) bulunması zorunluluğu getirildi. Belirli koşulların sağlanması durumunda, fatura dönemleri birbirinden farklı olan tesislerin de aynı grup içerisinde mahsuplaşma işlemine dahil edilmesine izin verilecek. Bu ilişkilendirme işlemleri için başvurular, ilgili şebeke işletmecilerine yapılacak ve değerlendirme süreçleri belirli bir takvim üzerinden ilerleyecek.
İhtiyaç Fazlası Enerji ve Bedelli Üretim Limiti Uygulaması
Mahsuplaşma sürecinde, saatlik bazda yapılan hesaplamalar sonucunda üretimin tüketimi aşması durumu "ihtiyaç fazlası enerji" olarak tanımlanacak. Yeni düzenleme ile bedelli üretim limitinin hesaplanması, takibi ve bu limitlerde meydana gelen değişikliklerin kayıt altına alınması süreçleri netliğe kavuşturuldu. Üretim miktarı, belirlenen bedelli üretim limitini aştığı takdirde, aşan kısım için sistem kullanım bedeli tahakkuk ettirilecek. Bazı özel durumlarda ise mevzuat hükümleri uyarınca, bu fazla üretimin Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması'na (YEKDEM) bedelsiz katkı olarak aktarılması öngörülüyor. Mahsuplaşma devam ederken, ihtiyaç fazlası üretimin hangi statüde değerlendirileceği söz konusu bedelli üretim limitleri dikkate alınarak belirlenecek.
Veri Yönetimi ve Tedarik Şirketlerinin Sorumlulukları
Sistemin işleyişi için gerekli olan tüm üretim ve tüketim verileri, şebeke işletmecileri tarafından ölçüm noktalarından toplanacak. Toplanan bu veriler elektronik ortamda piyasa yönetim sistemine aktarılacak. Şebeke işletmecileri, verilerin doğruluğundan ve zamanında sisteme girilmesinden doğrudan sorumlu tutulacak. Mahsuplaşma sonuçlarının kesinleşmesinin ardından, görevli tedarik şirketleri devreye girecek. Bu şirketler, mahsuplaşma neticesinde lisanssız üretim tesislerine yapılması gereken ödemeleri gerçekleştirecek. Aynı zamanda, sistem kullanım bedellerine ilişkin tahsilat süreçlerini de görevli tedarik şirketleri yönetecek.
Yürürlükten Kaldırılan Düzenlemeler ve Geçiş Hükümleri
Yeni kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte, daha önce bu alanda uygulanan eski mahsuplaşma usul ve esasları tamamen yürürlükten kaldırıldı. Sektördeki aktörlerin uyum sürecini kolaylaştırmak amacıyla, 2026 yılına yönelik bedelli üretim limitlerine dair özel bir geçiş hükmü de düzenleme içerisine dahil edildi. Bu geçiş süreci, mevcut tesislerin yeni sisteme entegrasyonu ve limit hesaplamalarının takvime uygun şekilde yürütülmesini amaçlıyor.
