Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, Resmi Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Yapılan yeni düzenleme ile birlikte, engel oranı yüzde 40 ve üzerinde olan ancak bu engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacağı raporla tespit edilen ortopedik engelli vatandaşların araç alımları ÖTV'den müstesna tutulacak.
Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı Düzenlemeye Dayanak Oldu
Söz konusu düzenleme, Anayasa Mahkemesinin daha önce verdiği bir iptal kararına dayanıyor. Yüksek Mahkeme, ÖTV istisnasından yararlanma konusunda engellilik oranı yüzde 90'ın altında kalan ortopedik engellilerin, engel durumları sebebiyle ehliyet alamamaları halinde araçtan mahrum kalmalarını eşitlik ilkesine aykırı bulmuştu. Mahkeme, bu kişilerin aracı kendileri kullanamasa dahi, yüzde 90 ve üzeri engeli olanlarda olduğu gibi vergi istisnasından faydalanabilmesi gerektiğine hükmederek ilgili yasal hükmü iptal etmişti. Bu kararın ardından Bakanlık, yasal çerçeveyi yeni hak tanıyacak şekilde yeniden yapılandırdı.
Yüzde 40 ve Üzeri Ortopedik Engelliler Yararlanabilecek
Yeni tebliğ ile birlikte, engel oranı yüzde 40 ile yüzde 90 arasında bulunan ortopedik engelliler için "ehliyet alma şartı" esnetildi. Ortopedik engelinden dolayı sürücü belgesi alamayacağına dair kesin karar verilen vatandaşlar, ilk iktisap kapsamında ÖTV ödemeden araç sahibi olabilecek. Eğer kişinin birden fazla ortopedik engeli bulunuyorsa ve bu engellerin oranı tek başına yüzde 40'ın altındaysa, "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" çerçevesindeki hesaplama yöntemiyle oranlar toplanarak genel ortopedik engel oranı belirlenecek.
İstisna Kapsamındaki Araçlar ve Fiyat Limiti
Düzenleme kapsamında ÖTV muafiyeti uygulanacak araçlar için belirli bir parasal limit ve teknik kriterler bulunuyor. Buna göre; motor silindir hacmine bakılmaksızın, ÖTV ve diğer vergiler dahil satış bedeli 2 milyon 873 bin 900 liranın altında kalan binek otomobil, panelvan, pick-up, arazi taşıtı, ATV, jip ve steyşın vagonlar istisna kapsamına giriyor. Ayrıca, eşya taşımaya mahsus ve motor silindir hacmi 2 bin 800 santimetreküp veya altında olan van, panelvan, kamyonet ve pick-up türü araçlar ile silindir hacmi sınırlaması olmaksızın tüm motosikletler bu haktan yararlanılarak satın alınabilecek.
Başvuru Süreci ve Belge Denetimi Nasıl İşleyecek?
İstisnadan yararlanmak isteyen hak sahipleri adına yapılacak ilk iktisap işlemlerinde, satıcılar tarafından ÖTV beyannamesi verilecek ancak herhangi bir vergi hesaplanmayacak. İşlemlerin tamamlanması için alıcının ortopedik engel oranının en az yüzde 40 olduğunu ve sürücü belgesi alamayacağını açıkça belirten "engellilik sağlık kurulu raporu" ibraz edilecek. Vergi daireleri, bu raporları Sağlık Bakanlığı sistemleri üzerinden elektronik ortamda teyit edecek. Gerekli incelemelerin ardından şartları taşıyanlara "ÖTV ödeme belgesi" teslim edilerek süreç tamamlanacak.
