Son Haberler
Business Ekonomi Ekonomi BM'den kritik Myanmar uyarısı: 'Lahey'in soykırım kararı kağıt üzerinde kalmamalı'

BM'den kritik Myanmar uyarısı: 'Lahey'in soykırım kararı kağıt üzerinde kalmamalı'

Uluslararası Adalet Divanı'nın Myanmar'ı Arakanlı Müslümanlara karşı soykırım işlemekten suçlu bulmasının ardından Bangladeş'teki mülteci kamplarında tarihi bir buluşma gerçekleşti. Kampları ziyaret eden BM Genel Kurul Başkanı Khalilur Rahman, kararın uygulanması için sorumluların yargılanması ve güvenli geri dönüşün sağlanması dahil 4 temel öncelik belirlediklerini duyurdu.

BM'den kritik Myanmar uyarısı: 'Lahey'in soykırım kararı kağıt üzerinde kalmamalı'

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) 2017 yılında Arakan Eyaleti'nin kuzeyinde yaşananları soykırım olarak tescillemesi ve Myanmar yönetimini yükümlülüklerini ihlal etmekten suçlu bulması, mülteci kamplarında yeni bir umut dalgası yarattı. Tarihi kararın hemen ardından Bangladeş'in Cox's Bazar kentindeki kamplarda yaşayan yaklaşık 20 bin Arakanlı Müslüman, ellerinde pankartlarla kamptaki futbol sahasında toplanarak adalet ve güvenli geri dönüş taleplerini dile getirdi.

Kalabalığa hitap eden Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurul Başkanı ve Bangladeş Dışişleri Bakanı Khalilur Rahman, 2017'de yaşanan vahşetin uluslararası hukuk önünde artık kesinleştiğini belirterek, bu hükmün fiiliyata geçirilmesi için küresel baskının artması gerektiğini vurguladı.

"Gerçeğin kabulü adaletin ilk adımıdır"

UAD kararında Myanmar ordusunun Arakanlı Müslüman nüfusun çoğunluğunu ortadan kaldırma amacı taşıdığının açıkça ortaya konulduğunu hatırlatan Rahman, verilen hiçbir hükmün yitirilen canları geri getiremeyeceğinin altını çizdi. Acıların telafisinin mümkün olmadığını ancak hakikatin resmen tanınmasının adalet mekanizması için hayati bir başlangıç oluşturduğunu ifade eden Rahman, bu kararın aynı zamanda Arakan halkının tarihsel varlığını ve kimliğini de tescillediğini söyledi.

Kararın uygulanması için 4 maddelik yol haritası

Lahey'den çıkan kararın yalnızca diplomatik bir metin olarak kalmaması gerektiğini belirten Khalilur Rahman, sürecin somut adımlara dönüşmesi adına belirledikleri 4 temel önceliği şu başlıklarla sıraladı:

Sorumluların yargılanması: Myanmar yönetimi, Soykırım Sözleşmesi kapsamında suç işlediği değerlendirilen tüm failleri soruşturmalı, yargılamalı ve cezalandırmalı. Ülke iç hukukundaki yasal boşlukları kapatarak benzer suçların tekrarını engelleyecek mekanizmaları kurmalı.

Onurlu ve güvenli geri dönüş: Yerinden edilen Arakanlı Müslümanların topraklarına gönüllü ve güvenli biçimde dönmeleri sağlanmalı. Parçalanan aileler birleştirilmeli; el konulan evler, araziler ve mülkler hak sahiplerine iade edilmeli. Myanmar, Arakanlıların vatandaşlık haklarını, seyahat özgürlüklerini ve karar alma süreçlerine katılımlarını anayasal güvenceye kavuşturmalı.

Bireysel ve toplu tazminat: Soykırımdan zarar gören mağdurlar için maddi ve manevi tazminat mekanizmaları işletilmeli. Myanmar hükümeti, önümüzdeki iki yıl içinde hayata geçireceği onarıcı tedbirleri ve düzenlemeleri içeren kapsamlı bir raporu sunmalı.

Kurumsal ve hukuki reform: Gelecekteki olası zulümlerin önüne geçmek amacıyla güvenlik güçleri yeniden eğitilmeli, etkili bir sivil denetim mekanizması kurulmalı ve köklü hukuki reformlar yapılmalı.

Bangladeş'ten uluslararası topluma acil destek çağrısı

BM üyesi tüm devletlerin UAD kararlarına uyma zorunluluğu bulunduğunu hatırlatan Rahman, geri dönüş koşulları olgunlaşana dek kamplardaki insani krizin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti. Bangladeş'te barınan 1 milyonu aşkın Arakanlı Müslüman'ın gıda, sağlık, eğitim ve barınma ihtiyaçlarının giderek ağırlaştığına dikkat çeken Rahman, ülkesinin bu insani ve ekonomik yükü tek başına sırtlamasının mümkün olmadığını ifade etti.

Sürecin hukuki zemine taşınmasında öncü rol oynayan Gambiya'ya, davaya destek veren İslam İşbirliği Teşkilatı'na (İİT) ve müdahil olan 11 ülkeye teşekkür eden Rahman, kararın açıklandığı 19 Kasım 2026 tarihinin Arakanlı Müslümanların vatanlarına dönüş yolculuğunun gerçek başlangıcı olmasını temenni etti.