Finansal hesapların ücret, komisyon ya da sosyal çevreden gelen masum bir "rica" karşılığında başkalarına kullandırılması, vatandaşı doğrudan organize suç zincirlerinin ortasına çekiyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanlığı, finansal sistemin dolandırıcılık ve yasa dışı bahis gibi suçlarda kullanılmasını engellemek amacıyla "Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi"ni devreye aldı.
Rehber, üçüncü kişilere devredilen banka ve elektronik para hesaplarının, organize suç örgütleri tarafından kara para aklama mekanizmasına dönüştürüldüğüne dikkati çekiyor.
Sadece IBAN Değil, Şifre Devri de Suça Ortak Ediyor
Yapılan incelemelere göre kiralık hesap kullanımı yalnızca IBAN paylaşımıyla sınırlı kalmıyor. Mobil ve internet bankacılığı giriş şifreleri, banka kartları, kredi kartı bilgileri ve tek kullanımlık SMS doğrulama kodlarının devredilmesi de hesabın tüm kontrolünü suç odaklarına bırakıyor.
Banka ve ödeme hesaplarının yanı sıra ticari hesaplar, POS ve sanal POS sistemleri ile kripto varlık platformlarındaki üyelikler de risk grubu içerisinde değerlendiriliyor. Suç örgütleri; arkadaş, akraba veya iş çevresi üzerinden "Hesabına para gelsin, sen bana transfer et" ya da "Kartını kısa süreliğine ödünç ver" gibi ifadelerle vatandaşları ağlarına düşürüyor.
Şüpheli Hesaplara Anında Bloke ve Kısıtlama
MASAK tarafından hazırlanan rehber doğrultusunda bankalar, ödeme kuruluşları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları müşterilerini sürekli izlemekle yükümlü kılındı. Müşterinin mesleği, beyan ettiği gelir düzeyi ve ticari faaliyeti ile hesabındaki para trafiği arasında belirgin tutarsızlık tespit edildiğinde inceleme başlatılacak.
Kiralık hesap kullanımı tespit edildiğinde veya güçlü bir şüphe oluştuğunda uygulanacak başlıca tedbirler şunlar olacak:
Mobil ve İnternet Bankacılığı Kapatılacak: Hesabın uzaktan yönetilmesini sağlayan tüm dijital kanallar anında sınırlandırılacak veya erişime kapatılacak.
POS ve Kart Hizmetleri Durdurulacak: Şüpheli hesaplara bağlı banka kartları, sanal POS ve standart POS tanımlamaları askıya alınacak.
İşlem Limitleri Düşürülecek: Şüpheli profiller için transfer limitleri minimum seviyeye çekilecek ve yeni finansal ürün tanımı yapılmayacak.
Sözleşmeler Feshedilecek: Açıklamaları yetersiz kalan ve hesabını başkasına devrettiği anlaşılan kişilerin banka ile olan iş ilişkisi tamamen sonlandırılacak.
Adli Süreç ve Cezai Sorumluluk Riski
Finans kuruluşlarının, kiralık hesap ağlarına dair tespitleri bilerek ve isteyerek göz ardı etmesi adli süreçleri beraberinde getirebilecek. Diğer yandan, hesabını üçüncü kişilere kullandıran kişilerin bu işlemlerdeki bilgi ve iradesi de yargı organlarınca incelenecek. Suçtan elde edilen gelirin transferine imkan sağlayan kişilerin, adli soruşturmalarda sanık konumuna düşebileceği vurgulanıyor.
