Küresel Krizlerin Gölgesinde Borsanın Lideri
Dünya genelinde tırmanan jeopolitik riskler ve bölgesel çatışmalar, küresel piyasalarda savunma ve havacılık sektörünün rotasını belirlemeye devam ediyor. Yılın ilk yarısında küresel savunma devleri borsalarda oldukça dalgalı ve karışık bir grafik sergilerken; Türkiye’nin savunma teknolojilerindeki amiral gemisi ASELSAN, ortaya koyduğu performansla adını zirveye yazdırdı.
Orta Doğu’daki sıcak çatışmalar, Rusya-Ukrayna hattındaki kronikleşen savaş, Pasifik’teki Çin-Japonya gerilimi ve ABD’nin dış müdahaleleri, ülkelerin savunma bütçelerini rekor seviyelere ulaştırdı. Güvenlik harcamalarındaki bu küresel artış savunma şirketlerinin hisselerine yansırken, Türk mühendisliğinin gururu ASELSAN bu dönemin en parlak yıldızı oldu.
Türk Teknolojisi Borsada Zirveye Oynuyor
BIST 100 endeksinin en yüksek piyasa değerine sahip şirketlerinden biri olan ASELSAN, ocak-haziran döneminde yatırımcısının yüzünü güldürdü. Yılın ilk altı ayını 1 trilyon 630 milyar 200 milyon liralık devasa bir piyasa değeriyle kapatan şirket, hisse bazında yüzde 48,9 değer kazanarak küresel rakiplerine fark attı.
Aynı dönemde ASELSAN’a en yakın performansı yüzde 25,6 ile İngiliz Rolls-Royce sergilerken, Alman Lufthansa yüzde 19 ve Fransız Safran yüzde 16 getiri oranında kaldı. Sektörün küresel ölçekteki diğer önemli oyuncuları BAE Systems (%7,6), Lockheed Martin (%5,3) ve General Dynamics (%5,2) ise Türk devinin büyüme hızının oldukça gerisinde kaldı.
Rheinmetall’de Büyük Çöküş
Küresel piyasalarda her şirket jeopolitik hareketlilikten kazançla çıkamadı. Özellikle Avrupa ve ABD merkezli bazı üreticiler, stratejik iptaller, tedarik zinciri krizleri ve diplomatik yaptırımlar nedeniyle yatırımcılarını hayal kırıklığına uğrattı.
Bu dönemin en dikkat çekici düşüşü, Rusya-Ukrayna savaşının olası barış senaryolarıyla sarsılan ve Almanya’nın F126 fırkateyn projesini iptal edeceği iddialarıyla darbe alan Alman Rheinmetall hisselerinde yaşandı. Şirket, altı ayda yüzde 36,5 değer kaybetti. Benzer şekilde ABD’li Northrop Grumman yüzde 13, İsveçli Saab yüzde 6,5 ve İtalyan Leonardo yüzde 4,6 eridi.
Küresel Ticaret Savaşları ve Tedarik Krizleri Dengeleri Bozdu
Sektördeki bu sert ayrışmanın arkasında sadece savaşlar değil, küresel ticaret savaşları da yer alıyor. Çin’in, aralarında havacılık devi Boeing’in de bulunduğu 46 ABD’li savunma şirketini kamu ihalelerinden menetmesi taşları yerinden oynattı. Bu süreçte Boeing hisseleri yüzde 0,3 pazar kaybetti.
Avrupa’nın en büyük uçak üreticisi Airbus ise zayıf dolar kuru ve tedarik zincirinde yaşanan aksaklıklar sebebiyle piyasa beklentilerinin altında kaldı. Avustralyalı Qantas havayollarına yapılması planlanan A350 teslimatlarının 2027’ye ertelenmesiyle sarsılan şirketin faaliyet kârı yüzde 52 erirken, borsa performansı da yüzde 1,9 ekside kapandı.
Ayrıca ABD Başkanı Donald Trump’ın, mühimmat stoklarının durumunu masaya yatırmak üzere Pentagon yetkililerini ve ana yüklenicileri Beyaz Saray’a çağırması, L3Harris ve Northrop Grumman gibi Amerikan devlerinin hisselerinde düşüş dalgası yarattı.
Küresel Savunma ve Havacılık Liginde İlk Yarı Karnesi
Yılın ilk yarısında dünyanın önde gelen halka açık savunma ve havacılık şirketlerinin borsa performansları (yüzde bazında) şu şekilde gerçekleşti:
| Şirket | Ocak-Haziran Dönemi Getirisi (%) |
|---|---|
| ASELSAN | +48,9 |
| Rolls-Royce | +25,6 |
| Lufthansa | +19,0 |
| Safran | +16,0 |
| BAE Systems | +7,6 |
| Hanwha Aerospace | +5,7 |
| Lockheed Martin | +5,3 |
| General Dynamics | +5,2 |
| Dassault Aviation | +4,9 |
| RTX Corporation | +3,5 |
| Boeing | -0,3 |
| L3Harris Technologies | -1,0 |
| Airbus | -1,9 |
| Thales | -2,2 |
| Mitsubishi Heavy | -4,5 |
| Leonardo | -4,6 |
| Saab | -6,5 |
| Northrop Grumman | -13,0 |
| Rheinmetall | -36,5 |
