ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin ile Kasım ayında sona erecek Busan mutabakatının 10 Ocak'a kadar uzatılması konusunda anlaştıklarını belirtti.
Bessent, Fox News'e verdiği röportajda, Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile yaptığı görüşmeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Hı ile pazar günü New York'ta bir araya geldiğini anımsatan Bessent, 12 saat süren bir görüşme yaptıklarını ancak hala tamamlanmamış bazı hususlar olduğunu söyledi.
Bessent, çarşamba günü de Washington'da daha kapsamlı bir anlaşma yapıp yapamayacaklarını değerlendirdiklerini belirterek, "İki ülke arasında 10 Kasım'da sona ermesi planlanan ve 'Busan Anlaşması' olarak adlandırdığımız ekonomik yumuşama sürecini uzatma konusunda bugün mutabık kaldık." diye konuştu.
Bessent, anlaşmanın süresinin uzatılmasının, ekonomik alanda neler yapabileceklerini görmek adına daha fazla zaman kazandırmak amacını taşıdığını ifade etti. Ayrıca, Çin tarafında kusursuz olmayan bazı hususların söz konusu olduğunu belirtti ve beklentilerini açıkça ilettiklerini kaydetti.
Bessent'in açıklamaları, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ABD Başkanı Donald Trump'ın davetiyle resmi ziyaret için Washington'a indiği sıralarda geldi. Bessent, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Bugün Washington'da, Başkan Trump ile Başkan Şi arasındaki görüşme öncesinde, Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile ABD-Çin ekonomik ilişkileri üzerine kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdik." ifadelerini kullandı.
Busan mutabakatının önemi
ABD ile Çin arasındaki ilişkiler, Trump'ın ikinci iktidar döneminde, Washington yönetiminin tarife artışları ve teknoloji alanındaki kısıtlamaları ile Çin'in nadir toprak elementlerinin kontrolüne yönelik adımları nedeniyle genişleyen bir dizi anlaşmazlıkla sıkıntıya girmişti.
Trump ile Şi'nin Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan şehrinde yaptığı görüşmede, "karşılıklı tarifeler" kapsamında birbirlerine getirdikleri yüzde 24 ek tarifeyi 10 Kasım 2025'ten itibaren bir yıl erteleme konusunda da anlaşmışlardı. Çin tarafı, fentanil ve öncül maddelerin ihracatının kontrolü konusunda gerekli adımları atmayı taahhüt ederken, ABD tarafı da bu alandaki tedbirlerinin yetersizliği gerekçesiyle getirilen yüzde 20 ek gümrük tarifesini yüzde 10'a düşüreceğini bildirmişti.
Gelecek adımlar
Washington yönetimi, 29 Eylül’de ihracat kontrolü uyguladığı varlık listesindeki yabancı şirketlerin yüzde 50’yi aşan pay sahibi olduğu ortaklıkları da kapsayan kuralın yürürlüğe girmesini bir yıl ertelemişti. Buna karşılık, Çin tarafı da nadir toprak elementlerinin ihracatının kontrolüne ilişkin 9 Ekim'de aldığı tedbirlerin uygulanmasını bir yıl ertelemeyi kabul etti.
ABD, Çin'in denizcilik, lojistik ve gemicilik sektörlerine başlattığı 301. madde soruşturması sonunda, ülkesinin limanlarını kullanan Çin gemilerine ton başına ek liman ücreti getirilmesine ilişkin kararı alırken, Çin de buna misilleme olarak aldığı tedbirleri bir yıl erteleyeceğini duyurdu.
