İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de gerçekleştirilen 18. BRICS Liderler Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, Batı merkezli ekonomik yaptırımlar ve bölgesel güvenlik mimarisine ilişkin stratejik değerlendirmelerde bulundu. ABD'nin tek taraflı kısıtlamalarına tepki gösteren Pezeşkiyan, ekonomik abluka ve ambargolarla mücadelenin tüm BRICS üyeleri ile bağımsız hareket eden devletler için öncelikli bir gündem maddesi haline gelmesi gerektiğini ifade etti.
"Yaptırımlar İnsanlık Dışı Bir Boyuta Ulaştı"
Konuşmasında yaptırımların sivil toplum üzerindeki doğrudan olumsuz etkilerine dikkat çeken Pezeşkiyan, uygulanan kısıtlamaların doğrudan halkın refahını ve temel yaşam hakkını hedef aldığını dile getirdi. Tek taraflı ambargoların çocukların gelişimini, hastaların tıbbi imkanlara erişimini ve ülkelerin genel ekonomik büyümesini aksattığını belirten İran Lideri, küresel finansal sistemin bir baskı aracı olarak kullanılmasına karşı küresel düzeyde kararlı bir duruş sergilenmesinin önemine değindi.
Bölgesel Güvenlikte Egemenlik ve Karşılıklı Saygı Vurgusu
Orta Doğu ve etki alanındaki diğer coğrafyalarda kalıcı barışın tesisi için tüm tarafların egemenlik hakkına saygı göstermesi gerektiğini vurgulayan Pezeşkiyan, uluslararası ilişkilerde çifte standart uygulanmaması gerektiğini belirtti. Güvenlik politikalarında "tek taraflı kazanım" anlayışının sürdürülebilir olmadığını ifade eden İran Cumhurbaşkanı, hiçbir ülkenin toprak bütünlüğünün komşu devletlere yönelik askeri operasyonlar veya örtülü müdahaleler için bir üs olarak kullanılmaması gerektiğini hatırlattı.
Nükleer Tesisler ve Sivil Altyapıya Saldırı Uyarısı
Küresel barışı tehdit eden asimetrik risklere değinen Pezeşkiyan, sivil altyapılar ile barışçıl amaçlarla faaliyet gösteren nükleer tesislere dönük olası saldırıların meşrulaştırılması riskine karşı BRICS platformunun net bir tutum almasını talep etti. Uluslararası hukuk ilkelerinin korunmasının hayati önem taşıdığını kaydeden Pezeşkiyan, bu tür stratejik tesislere yönelik hamlelerin küresel ölçekte telafisi güç güvenlik krizleri yaratacağına işaret etti.
Küresel Güney İçin Stratejik İşbirliği Alanları
Tahran yönetimi olarak Birleşmiş Milletler (BM) Şartı prensipleri ve BRICS vizyonu doğrultusunda diplomatik temasları sıklaştırmaktan yana olduklarını açıklayan Pezeşkiyan; teknoloji, enerji, bilim ve gıda güvenliği gibi kritik kulvarlarda işbirliğinin ivme kazanması gerektiğini vurguladı. İran Cumhurbaşkanı, Küresel Güney olarak adlandırılan gelişmekte olan ülkelerin refah seviyesini artıracak çok taraflı mekanizmaların ivedilikle hayata geçirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
