Rusya enerji piyasasında bir süredir dengelenme emareleri gösteren akaryakıt arzı, yaz ortasından itibaren yeniden şiddetli bir daralma sürecine girdi. Ülke genelindeki dağıtım ağlarında yaşanan lojistik aksaklıklar ve stok yetersizlikleri, sürücülerin akaryakıta erişimini ciddi oranda zorlaştırıyor. Sürücü bildirimleri ve saha verilerini analiz eden "GdeBENZ" platformunun rakamlarına göre, bünyesinde benzin veya dizel barındırdığını bildiren istasyonların oranı sadece bir hafta içerisinde yüzde 41 seviyesinden yüzde 28,1'e kadar geriledi.
Harita üzerindeki anlık akış verileri; ülkenin geniş coğrafyasında pek çok noktada depoların tamamen boşaldığını, açık kalan istasyonlarda ise uzun araç kuyruklarının ve katı idari sınırlamaların başladığını gözler önüne seriyor.
Tıkanıklık Volga ve Güney Bölgelerinde Yoğunlaşıyor
Rusya'daki yakıt tedarik krizinin coğrafi dağılımı incelendiğinde, sorunun özellikle tarım ve nakliye hatlarının kalbi sayılan güney eyaletlerinde, Volga havzasında ve stratejik merkez bölgelerde derinleştiği görülüyor. Tarımsal faaliyetlerin ve lojistik trafiğin yoğunlaştığı bu hatlarda talebin karşılanamaması, zincirleme aksamalara yol açıyor.
Hükümet kanadı, bölgesel tedarik rotalarında ciddi tıkanıklıklar yaşandığını doğrularken, Moskova yönetimi krizin yayılmasını önlemek için koordinasyon toplantılarının sıklığını artırdı. Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak liderliğinde gerçekleştirilen son üst düzey değerlendirme oturumunda; Orenburg, Lipetsk, Tver, Oryol ve Krasnoyarsk gibi kritik sanayi ve transit eyaletlerin yanı sıra Tuva ile Hakasya cumhuriyetlerindeki yakıt tablosu masaya yatırıldı.
Tek-Çift Plaka ve 30 Litre Sınırı Geri Geldi
Krizin en sert hissedildiği yerlerden biri olan Orenburg eyaletinde yerel yönetim, dağıtım ağını koruyabilmek amacıyla 12 Ağustos itibarıyla radikal kararları uygulamaya koydu. Vali Yevgeniy Solntsev tarafından duyurulan tedbirler kapsamında, taşıtların tescil plakalarının son rakamına bakılarak tek ve çift gün esasına göre akaryakıt alımı başlatıldı.
Benzer idari kısıtlamalar Lipetsk bölgesindeki zincir istasyonlarda da yürürlüğe girdi. Bölgedeki ticari ve bireysel araçlara tek seferde en fazla 30 litre benzin verileceği bildirildi. Yönetimler, bu idari sınırların karaborsa satışlarını önlemek ve mevcut stokların tüm alanlara adil dağıtılmasını sağlamak adına kaçınılmaz olduğunu savunuyor.
İhracat Yasaklarına Rağmen İç Piyasa Dengelenemiyor
Rusya Enerji Bakanlığı, rafinerilerdeki kapasite artırımlarına ve iç piyasaya öncelik verilmesine rağmen bazı eyaletlerde istasyonlara ürün ulaştırılmasında problemlerin sürdüğünü kabul ediyor. Kremlin yönetimi daha önce benzin ve dizel ihracatına yönelik muhtelif kısıtlama kararlarını yürürlüğe koymuş olsa da, lojistik kanallardaki darboğazlar ve yerel depolama yetersizlikleri pompalara yansıyan arz krizinin önünü kesmeye yetmedi. Yakıt dağıtımında yaşanan bu sıkıntıların önümüzdeki haftalarda nasıl bir seyir izleyeceği ise belirsizliğini koruyor.
